İletişim

Alzheimer’s reading room.com adresinden

Aşağıdaki iletişim ipuçlarını hatırlamak ve her gün düşünmek önemlidir. Bunlar bunama veya hafıza ya da bilişsel sorunları olan bireylerden gelmektedir:

1. Gülümseyerek konuşun, böylece umursadığınızı bileyim
2. Eğer gergin hissediyorsanız, unutmayın ki ben de sizin gerginliğinizi hissediyorum
3. Bir gülümseme gerginliği alır ve rahatlamama yardımcı olur
4. Anlayabileceğim bir dil kullanın – basit tutun, teknik terimler veya argo kullanmayın
5. Konuşma hızınızı yavaşlatın
6. Kısa ve öz olun, her seferinde tek bir fikir sunun
7. Bana söylediklerinizi düşünmem için zaman tanıyın
8. Konuşmanın hızını benim belirlememe izin verin
9. Konuşmayı benim yönetmeme izin verin – kontrolü bana bırakın
10. Dikkatimi çektiğinizden emin olun
11. Düşüncelerinizi söyledikten sonra duraklayın
12. Kendi düşüncelerimi söyleyebilmem için duraklayın
13. Kelimeleri bulmam ve düşüncelerimi söylemem için bana zaman verin
14. Konuşurken sıra ile konuşun
15. Söylemeye çalıştığım şeyi bitirmeme izin verin, bu biraz daha uzun sürüyor, bazen çok daha uzun sürüyor
16. Lütfen istersem bilgileri tekrarlayın
17. Beni duyduğunuzdan emin olun, söylediklerinizi anlayıp anlamadığımı sorun
18. Ses tonu – aşağı veya yukarı doğru ayarlayın. Daha yüksek ses her zaman daha iyi değildir
19. Konuşurken bana dönün, göz teması tam dikkatimi vermeme yardımcı olur
20. Lütfen, sözümü kesmeyin
21. Lütfen sabırlı olun! Benden vazgeçmeyin! Gerçekten sohbetin bir parçası olmak İSTİYORUM.

Bu ek öneriler, bunaması olan ve deneyimlerini düzenli olarak sesli günlüklerle kaydeden kişilerden oluşan çevrimiçi bir topluluk olan Dementia Diaries adlı bir projeye katılanlardan gelmiştir. Aşağıda kendi sözleriyle düşüncelerini paylaştılar. Bunlar, bunama ile yaşayan kişilerin nasıl davranılması gerektiğine dair 12 yapılması ve yapılmaması gereken şeydir. Unforgettable.org adresinden: https://www.unforgettable.org/blog/12-dos-and-donts-for-family-behaviour-from-people-living-with-dementia

1. Duygular ve yüz ifadeleri kelimelerden daha yüksek sesle konuştuğu için göz teması bizim için hayati önem taşır…

2. Siz gergin ve huzursuz olduğunuzda, bu benim de gergin ve huzursuz hissetmeme neden oluyor.

3. Kendinizi tanıtın – adınızı hatırladığımızı varsaymayın, her zaman ‘merhaba benim adım John ve bugün çok hoş görünüyorsun’ deyin.

4. İyi bir dinleyici olun ve veda etme vakti geldiğinde, eğer o gün geri gelmeyecekseniz ‘sonra görüşürüz’ yerine ‘hoşça kal’ deyin.

5. Demanslı bir kişinin söylediklerini asla küçümsemeyin veya bunlarla alay etmeyin; çünkü biz sizin ne dediğinizi unutabiliriz ancak bize kendimizi nasıl hissettirdiğinizi asla unutmayız. Bizi sürekli düzeltmeye çalışmayın, aksi takdirde kendi dünyamıza geri çekiliriz.

6. İletişim kurma yeteneğimizi kaybetmiş gibi görünsek bile, yine de anladığımızı unutmayın ve bizi anlamadığımızı varsaymayın.

7. Bizi sürekli düzeltmeye çalışmayın, aksi takdirde kendi dünyamıza geri çekiliriz. Kısa cümleler kullanarak açık ve yavaş konuşun, bize katılmamız için cesaret verin ve sohbeti hafif ve neşeli tutun.

8. Aynı hikayeleri tekrar tekrar dinlemek zorunda kalacağınızı unutmayın, ancak "bunu zaten söylemiştin" demeyin.

9. Bizi sohbetlere katılmaya teşvik edin ancak lütfen sürekli "hatırlıyor musun?" diye sormayın; bu üzerimizde baskı yaratır. Yanıt vermemiz için bize zaman tanıyın, olayları düşünmemiz birkaç saniye daha sürer, bu yüzden üzerimizde baskı kurmayın. Demanslı kişiyle sohbet ederken biz konuşmak için durduğumuzda lütfen siz de durun ve söyleyeceklerimizi bitirmemize izin verin, yoksa unutabiliriz.

10. TV, radyo, konuşan insanlar veya trafik gibi arka plan gürültülerinin, demanslı bir kişinin sohbeti anlamasını çok zorlaştırdığını unutmayın. Demans hastalığın ilerlediği dönemler için hazırlıklı olun; kızgın olduğumuz günler ve zamanın neresinde olduğumuzu unuttuğumuz günler olacaktır. Bunun size kızan kişinin demanslı kişi olmadığını ne kadar iyi anlarsanız, gelecekte yaşanacaklara o kadar katlanabilirsiniz.

11. Demanslı olmak, yurt dışında olmak gibidir; tabelaları okuyamazsınız, insanlar sizi anlamaz ve siz onların ne dediğini anlayamazsınız. Demanslı kişinin söylediği her kelimeye tutunmaya çalışın; bu, nerede olduğumuzu anlamanıza yardımcı olacaktır.

12. İnsanların bana karşı dürüst ve samimi davranmasını isterim. Eğer bir bakımevinde kalacaksam, elbette nazik davranılmasını, ancak nezaketi korurken olabildiğince dürüst ve samimi olunmasını isterim. Yalan söylemek bir işe yaramaz; insanlara gerçeği söylerseniz, sonunda bunu kabulleneceklerdir.

THE CONVERSATION PROJECT

The Conversation Project, insanların yaşam sonu bakımıyla ilgili istekleri hakkında konuşmalarına yardımcı olmaya adanmıştır. Bu, yapabileceğiniz en önemli konuşmalardan biridir. Bu Başlangıç Kiti (Starter Kit), düşüncelerinizi bir araya getirmenize ve ardından bu konuşmayı yapmanıza yardımcı olabilir. http://theconversationproject.org/starter-kit/intro/

SPECAL (S-P-E-C-A-L) BAKIMI

SPECAL demans bakımı nedir ve sevdiğim kişiye nasıl fayda sağlayabilir? Bu yöntem özellikle Alzheimer hastaları için geliştirilmiş olsa da, LBD hastaları için de iyi sonuç verebilir.

SPECAL olarak bilinen Alzheimer için Özelleşmiş Erken Bakım (Specialized Early Care for Alzheimer’s), demanslı bir kişiye bakım sağlamak için kullanılan benzersiz ve bazen tartışmalı bir yöntemdir. SPECAL bakımının temel amacı, hasta terapötik yalanlara ve anımsama terapisine başvurmayı gerektirse bile, demanslı bir kişinin sakin ve huzurlu hissetmesini sağlamaktır.

Bazı hasta yakınları SPECAL yaklaşımını savunarak, bunun sevdiklerinin kendilerini daha mutlu ve özgüvenli hissetmelerini sağladığını, öfke ve saldırganlık gibi zorlayıcı davranışları azalttığını ve hatta ilaç ihtiyacını bile düşürdüğünü söylüyorlar.

Ancak diğerleri, SPECAL yaklaşımının demanslı bireyleri küçük düşürdüğünü, uygulanmasının zor olduğunu ve fazlasıyla basit bir yaklaşım olduğunu belirtiyor.

Kendi kararınızı verebilmeniz için bilmeniz gerekenler burada.

Üç Altın Kural

SPECAL yaklaşımı, bakım verenlere şu kurallara uymalarını tavsiye eder:

1. Doğrudan sorular sormayın
   Buna 'bugün ne giymek istersin?'den 'öğle yemeği için ne pişireyim?'e kadar her şey dahildir.
   Doğrudan sorular, cevaplayacak yeterli bilgi birikimine veya bilişsel yeteneğe sahip olmayabilecek demans hastası biri için çok fazla stres yaratır. Cevabı 'bilmediklerini' fark etmek, onların üzgün ve endişeli hissetmelerine neden olabilir.

Bunun yerine, 'kırmızı eteğini mi yoksa mavi pantolonunu mu giymek istersin' (görebilmeleri için kıyafetleri de gösterin) gibi basit bir seçenek sunmayı deneyin. Ya da 'Öğle yemeği için tavuk mu yoksa balık mı istersin?' gibi. Bunlar cevaplanması çok daha kolay sorulardır ancak yine de sevdiğiniz kişinin bir seçeneği olmasını sağlar ve saygı duyulduğunu hissetmesine yardımcı olur.

2. Demans hastasını dinleyin ve ondan öğrenin
   SPECAL bakımda duygular gerçeklerden daha önemlidir; bu yöntem, demans hastasının kendini iyi hissetmesine çok daha fazla önem verir. Bu, özellikle vefat etmiş sevdikleriyle ilgili zor sorulara yanıt olarak terapötik yalanlar veya yarım doğrular söylemek anlamına gelse bile. 'Annen bugün seni ziyarete gelemiyor' demek, 'annen 20 yıl önce öldü' demekten çok daha nazik bir yaklaşımdır.
3. Çelişmeyin
   Eğer sevdiğiniz kişi yılın 1964 olduğunda ısrar ediyorsa, onları düzeltmemeye çalışın. Geçmiş, onlar için şimdiki zamandan çok daha gerçek hissettirebilir; ne de olsa 1964'ten kalma anıları hatırlamak, dünkünden daha kolay olabilir. Eğer şu anda 1964 yılında 'yaşamak' istiyorlarsa ve bu onları mutlu ediyorsa, neden onları durdurmaya çalışasınız ki?

DESTEKLEYENLER: SPECAL bakımını savunanlar şunları söylüyor:

• Demanslı kişinin esenliğini bakımın merkezine koyar, dolayısıyla tamamen kişi odaklıdır.
  • Demansı görmezden gelmek veya yenmeye çalışmak yerine onunla olumlu bir şekilde çalışır.
  • Demansla yaşayanların ve ailelerinin yaşam kalitesinde büyük bir iyileşme sağlayabilir.

KARŞI OLANLAR: SPECAL bakımı konusunda şüpheleri olanlar şunları söylüyor:

• Demanslı bireylerin seçim yapma ve kontrol etme imkanlarını ellerinden alır.
  • 'Sistematik' aldatmayı teşvik eder.
  • Demansı olan 'herkes' için işe yaradığını iddia eder, ancak her insan ve her demans yolculuğu benzersizdir.

Sonuç olarak

SPECAL ile tanışan birçok hasta yakını, önerilerinin bazılarını çok yardımcı bulurken, diğerleri zaten 'bazılarını uyguladıklarını' fark edip rahatlıyor. Genel olarak konuşursak, çoğu insan SPECAL yaklaşımı hakkında bilgi edinmekten olumlu bir şeyler kazanıyor.

Kaynak: https://www.unforgettable.org/blog/what-is-specal-dementia-care