Therapiedieren worden al lang ingezet om blinden, mensen met een beperking of andere zieke personen te helpen. Honden en allerlei huisdieren zijn inmiddels heel gebruikelijk geworden bij de behandeling van mensen met dementie en verwante aandoeningen. Problemen waar mensen met dementie mee te maken krijgen, zijn onder andere prikkelbaarheid, apathie, rusteloosheid, depressie, moeite met sociale contacten, en het risico op eenzaamheid en isolement. Sociale situaties veroorzaken vaak angst bij mensen met dementie, waardoor ze deze vaak helemaal vermijden, inclusief het contact met familie en dierbaren. Mensen die te maken hebben met de ziekte kunnen zelfs de motivatie verliezen om lichamelijk actief te blijven en verwaarlozen soms zelfs noodzakelijke dagelijkse handelingen zoals eten of persoonlijke verzorging.
Er zijn twee manieren waarop een hond patiënten met dementie kan helpen: als harige hulphond die bij de patiënt woont, of als bezoekhond. Beide opties zijn het overwegen waard. Omdat ze van nature niet oordelen, zijn dieren de perfecte therapeuten voor mensen die lijden aan dementie. Ze bieden een enorme bron van steun en onvoorwaardelijke liefde. Onderzoek heeft ook aangetoond dat mensen met dementie een huisdier herkennen als vriendelijk en niet-bedreigend. Wanneer ze een huisdier bij zich hebben, blijkt uit studies dat ze meer interactief gedrag vertonen, vooral naar het dier toe. Het is bewezen dat honden door hun aanwezigheid onrust verminderen en vreugde vergroten. Ze zorgen ervoor dat de patiënt meer lichamelijke beweging krijgt; afhankelijk van iemands mobiliteit kan diegene spelletjes doen met een hond, er een kort stukje mee wandelen of het dier simpelweg borstelen. Ook zijn er lichamelijke verbeteringen waargenomen bij dementiepatiënten die omgaan met dieren, zoals meer eetlust na het zien van een therapiedier, een lagere bloeddruk en een grotere kans om een hartaanval te overleven. Veel mensen met dementie die nauwelijks ergens op reageren, reageren wel op de niet-bedreigende aanwezigheid van een lief therapiedier. Het therapiedier is bovendien een prachtig gespreksonderwerp voor mensen met dementie die vaak angst hebben voor sociaal contact.
Therapiedieren zijn heel speciale dieren met een geschikt temperament en moeten aan bepaalde certificerings- en registratie-eisen voldoen. Deze dieren ondergaan een speciale training; ze moeten bewijzen dat ze op de juiste manier kunnen reageren op verschillende situaties die zich kunnen voordoen tijdens het werken met een patiënt. Er zijn diensten die bezoeken van hulphonden aanbieden of programma's die honden opleveren om bij eigenaren te gaan wonen.
Taken van hulphonden bij dementie:
-De eigenaar naar huis brengen wanneer het commando wordt gegeven. De hond is getraind om bij zijn of haar eigenaar te blijven en om hulp te roepen door te blaffen als de eigenaar weigert naar huis te gaan. De halsband van de hond is voorzien van een gps-tracker, waardoor het voor de familie van de eigenaar eenvoudig is om de twee te vinden.
-Honden zijn getraind om te voorkomen dat de eigenaar zonder begeleiding het huis verlaat. Dit is essentieel als de eigenaar alleen woont of zonder begeleiding thuisblijft.
-Hulphonden helpen bij dagelijkse taken, zoals het 's ochtends wakker maken van de eigenaar en herinneren waar de kleding ligt.
-Hulphonden die thuis wonen kunnen fysieke en emotionele steun bieden en helpen bij evenwichtsproblemen, het op- en aflopen van de trap, en opstaan en gaan zitten.
-Vaste honden als metgezel kunnen het algehele emotionele welzijn van een eigenaar verbeteren.
Ze kunnen mensen helpen meer onafhankelijkheid en zelfredzaamheid te krijgen. Zelfstandigheid kan zorgen voor meer zelfvertrouwen en een betere stemming. Een hulphond kan de eigenaar aanmoedigen om socialer te zijn, vanwege de hechte band die ontstaat en het feit dat de patiënt eerder geneigd is om naar buiten te gaan en meer mensen te ontmoeten.
Deze dieren moeten elke dag worden gewassen en geborsteld, omdat de personen met wie ze werken vatbaar kunnen zijn voor ziekten en infecties. Ook moet het dier, net als ieder ander die werkt, vrij van zijn werk hebben.
Er zijn veel hulpmiddelen om een hulphond voor thuis of een therapiehond te vinden die groepen of individuen in zorginstellingen kan bezoeken. Enkele hiervan staan hieronder vermeld. Daarnaast zijn er hulpmiddelen voor mensen die hun huisdier willen laten certificeren tot erkende therapiehond:
-Pets for the Elderly
-Assistance Dogs International
-Dog Wish
-Alliance of Therapy Dogs
-Pet Partners