Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy là gì? Hướng dẫn Toàn diện cho Gia đình

Nếu bạn đang đọc bài viết này, bạn hoặc người thân của bạn có thể đang trải qua những triệu chứng khó hiểu mà các bác sĩ chưa thể giải thích rõ ràng. Có lẽ bạn được bảo rằng đó là bệnh Alzheimer, nhưng các triệu chứng lại không hoàn toàn khớp. Hoặc có thể bạn đang chứng kiến những thay đổi về tư duy, vận động hoặc giấc ngủ xuất hiện rồi biến mất theo những cách bất thường.

Những gì bạn đang đối phó có thể là chứng sa sút trí tuệ thể Lewy, một tình trạng thường bị chẩn đoán nhầm hoặc bỏ sót, khiến nhiều gia đình bối rối và tìm kiếm câu trả lời. Thực tế, LBD là dạng sa sút trí tuệ tiến triển phổ biến thứ hai sau bệnh Alzheimer, ảnh hưởng đến ước tính khoảng 1,4 triệu người tại Hoa Kỳ và 11 triệu người trên toàn thế giới.

Hiểu về chứng sa sút trí tuệ thể Lewy có thể giúp bạn nhận biết tình trạng mình đang đối mặt, nhận được sự chăm sóc y tế phù hợp, và đưa ra các quyết định sáng suốt về việc điều trị cũng như lập kế hoạch. Hướng dẫn này bao gồm những điều bạn cần biết về LBD, từ việc nhận ra các dấu hiệu cảnh báo sớm cho đến việc hiểu rõ các lựa chọn chăm sóc và điều trị của bạn.

Chứng Mất Trí Nhớ Thể Lewy Là Gì?

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy xảy ra khi các cụm protein nhỏ gọi là thể Lewy tích tụ trong các tế bào não theo thời gian. Các cặn protein này chứa một chất gọi là alpha-synuclein, làm cản trở cách các tế bào não giao tiếp với nhau. Khi các cặn tích tụ này ngày càng nhiều, chúng gây ra những thay đổi về tư duy, vận động và hành vi mà bạn nhìn thấy trong LBD.

Việc biết được nguyên nhân gây ra các triệu chứng này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn những gì bạn hoặc người thân đang trải qua. Quá trình tích tụ protein không diễn ra tất cả cùng một lúc, điều này giải thích tại sao các triệu chứng LBD thường đến rồi đi hoặc thay đổi từ ngày này sang ngày khác theo những cách gây bối rối.

Hai Dạng Của Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy

Các bác sĩ đôi khi sử dụng các tên gọi khác nhau cho chứng sa sút trí tuệ thể Lewy tùy thuộc vào triệu chứng nào xuất hiện trước, nhưng thực ra họ đang đề cập đến cùng một tình trạng bệnh lý cơ bản. Cả hai thể bệnh đều liên quan đến các cặn protein giống nhau trong não và gây ra các vấn đề tương tự theo thời gian.

Nếu các vấn đề về tư duy và trí nhớ phát triển trước, hoặc xuất hiện cùng khoảng thời gian với các vấn đề vận động, các bác sĩ gọi đó là Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy (DLB). Nếu các vấn đề vận động như run hoặc cứng đơ xuất hiện trước và những thay đổi về tư duy đến sau, họ gọi đó là Chứng sa sút trí tuệ do bệnh Parkinson (PDD).

Sự phân biệt này chủ yếu quan trọng đối với các bác sĩ khi họ cố gắng theo dõi triệu chứng và lập kế hoạch điều trị. Đối với các gia đình, điều quan trọng nhất cần biết là cả hai thể bệnh đều có thể gây ra những thử thách tương tự về tư duy, vận động, giấc ngủ và hành vi. Thời điểm các triệu chứng khác nhau xuất hiện không làm thay đổi thực tế là bạn đang đối phó cùng một tình trạng bệnh cơ bản.

Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy Phổ Biến Đến Mức Nào?

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy ảnh hưởng đến nhiều người hơn những gì nhiều người nhận ra. Nó chiếm khoảng 10 đến 25 phần trăm tổng số các trường hợp sa sút trí tuệ, khiến nó trở nên khá phổ biến mặc dù không được biết đến rộng rãi bằng bệnh Alzheimer. Các triệu chứng thường bắt đầu sau 50 tuổi, nhưng tình trạng này có thể ảnh hưởng đến người lớn ở bất kỳ độ tuổi nào.

Nhiều gia đình phải trải qua nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm không chắc chắn trước khi nhận được chẩn đoán chính xác, một phần vì LBD ít quen thuộc với nhiều bác sĩ hơn các loại sa sút trí tuệ khác. Hiểu rõ LBD là gì và nó phát triển như thế nào có thể giúp bạn có những cuộc trò chuyện hiểu biết hơn với các nhà cung cấp dịch vụ y tế và bảo vệ quyền lợi chăm sóc mà gia đình bạn cần.

Các Dấu Hiệu Của Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy Là Gì?

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy có một số triệu chứng đặc trưng giúp phân biệt nó với các tình trạng khác. Tìm hiểu về các triệu chứng này có thể giúp bạn nhận biết khi nào cần tìm kiếm sự đánh giá y tế và hiểu rõ hơn những gì người thân của bạn đang trải qua. Hãy nhớ rằng không phải mọi người mắc LBD đều có tất cả các triệu chứng này, và chúng có thể xuất hiện vào những thời điểm khác nhau hoặc theo các kết hợp khác nhau.

Những Thay Đổi Về Tư Duy và Sự Tỉnh Trò Trong Ngày

Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là tư duy và sự tỉnh táo có thể thay đổi rõ rệt từ giờ này sang giờ khác. Không giống như các loại sa sút trí tuệ khác, nơi sự suy giảm diễn ra từ từ hơn, người thân của bạn có thể có vẻ hoàn toàn minh mẫn và sắc sảo vào lúc này, nhưng rồi lại bối rối và mất phương hướng chỉ vài giờ sau đó.

Bạn có thể nhận thấy những khoảng thời gian họ gặp khó khăn trong việc chú ý hoặc tập trung, tiếp theo là những thời điểm họ có vẻ trở lại bình thường. Họ có thể nhìn chằm chằm vào không trung trong thời gian dài hoặc có vẻ buồn ngủ bất thường vào ban ngày. Những biến động này có thể gây bối rối và thậm chí đáng sợ lúc đầu, đặc biệt vì chúng có thể xảy ra rất nhanh và không thể đoán trước.

Nhận ra rằng những thay đổi này là một phần của tình trạng bệnh có thể giúp bạn lên kế hoạch cho các hoạt động vào những thời điểm người thân của bạn tỉnh táo nhất và tránh sự bực bội trong những giai đoạn khó khăn hơn.

Ảo thị

Hầu hết những người mắc chứng sa sút trí tuệ thể Lewy đều trải qua ảo thị vào một thời điểm nào đó, và đây thường là một trong những triệu chứng đầu tiên mà các gia đình nhận thấy. Đây không phải là những hình ảnh mờ ảo, thoáng qua như bạn có thể mong đợi. Thay vào đó, chúng thường rất chi tiết và chân thực, thường liên quan đến những người, trẻ em hoặc động vật trông hoàn toàn có thật đối với người thân của bạn.

Ở giai đoạn đầu, những ảo giác này thường không đáng sợ hay mang tính đe dọa. Người thân của bạn có thể bình thản đề cập đến việc nhìn thấy trẻ em đang chơi đùa trong sân hoặc một người đang ngồi trên ghế khi không có ai ở đó. Chúng thường xảy ra lặp đi lặp lại và có thể có các chủ đề hoặc nhân vật nhất quán.

Điều quan trọng cần biết là những ảo giác này là do các thay đổi ở não trong LBD gây ra, chứ không phải do bệnh tâm thần hay tác dụng phụ của thuốc, mặc dù một số loại thuốc có thể làm cho chúng trở nên tồi tệ hơn.

Vận Động và Những Thay Đổi Thể Chất

Nhiều người mắc LBD phát triển các vấn đề vận động có thể trông tương tự như bệnh Parkinson. Bạn có thể nhận thấy người thân của mình phát triển chứng run nhẹ ở tay, đặc biệt là khi họ đang nghỉ ngơi. Họ có thể di chuyển chậm hơn bình thường, có vẻ cứng đơ hơn, hoặc gặp khó khăn với khả năng giữ thăng bằng và sự phối hợp.

Những thay đổi thể chất khác có thể bao gồm biểu cảm khuôn mặt kém đi, nói nhỏ hơn hoặc bước những bước nhỏ hơn khi đi bộ. Những triệu chứng này có thể xuất hiện trước, cùng lúc hoặc sau những thay đổi về tư duy và trí nhớ, tùy thuộc vào từng cá nhân.

Những vấn đề về vận động này là do các chất lắng đọng protein giống nhau gây ảnh hưởng đến các vùng khác nhau của não bộ, đó là lý do tại sao LBD và bệnh Parkinson có một số điểm tương đồng.

Rối loạn giấc ngủ

Các vấn đề về giấc ngủ rất phổ biến ở bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy và thường xuất hiện nhiều năm trước khi các triệu chứng khác trở nên rõ rệt. Biểu hiện quan trọng nhất được gọi là rối loạn hành vi giấc ngủ REM, khi mà quá trình giãn cơ bình thường trong lúc ngủ mơ không hoạt động đúng cách.

Điều này có nghĩa là người thân của quý vị có thể có hành động thể chất giống như trong giấc mơ của họ, có khả năng cử động, nói chuyện, hoặc thậm chí bước ra khỏi giường khi đang ngủ. Họ có thể có vẻ như đang phản ứng lại những gì xảy ra trong giấc mơ của mình, đôi khi có thể rất mãnh liệt hoặc sống động. Điều này đôi khi có thể dẫn đến chấn thương, vì vậy việc đảm bảo an toàn khi ngủ trở nên rất quan trọng.

Các vấn đề về giấc ngủ khác bao gồm khó đi vào giấc ngủ, thức dậy thường xuyên vào ban đêm, hoặc buồn ngủ ban ngày quá mức, khác với tình trạng biến động sự chú ý đã nêu trước đó.

Khi nào nên đi khám bác sĩ

Nếu quý vị nhận thấy một số triệu chứng này, đặc biệt là sự kết hợp giữa các thay đổi về tư duy, ảo thị và các vấn đề về vận động, quý vị nên đi khám bác sĩ ngay lập tức. Việc nhận biết sớm và chẩn đoán đúng có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị và sức khỏe tổng thể của quý vị.

Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy Được Chẩn Đoán Như Thế Nào?

Việc chẩn đoán chính xác bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy có thể gặp nhiều khó khăn, nhưng đây là một trong những bước quan trọng nhất quý vị có thể thực hiện để chăm sóc cho người thân của mình. Không có một xét nghiệm đơn lẻ nào có thể khẳng định chắc chắn LBD, vì vậy các bác sĩ cần phải cẩn thận tổng hợp thông tin từ các triệu chứng, tiền sử bệnh và các xét nghiệm khác nhau. Quá trình này có thể gây nản lòng, nhưng việc biết trước những gì sẽ diễn ra có thể giúp quý vị vượt qua nó một cách hiệu quả hơn.

Tìm kiếm bác sĩ phù hợp

Nhiều bác sĩ chăm sóc ban đầu chưa quen thuộc lắm với bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy để có thể nhận ra các triệu chứng độc đáo của bệnh, điều này thường dẫn đến chẩn đoán nhầm. Quý vị có thể sẽ cần phải gặp bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm về LBD và hiểu rõ căn bệnh này khác biệt thế nào so với các tình trạng khác.

Các bác sĩ thần kinh (đặc biệt là Bác sĩ thần kinh chuyên khoa Rối loạn vận động) chuyên về các rối loạn não và hệ thần kinh và thường là sự lựa chọn tốt nhất để chẩn đoán LBD. Một số bác sĩ lão khoa (chuyên gia về các bệnh lý liên quan đến tuổi tác) và bác sĩ tâm thần người cao tuổi cũng có kinh nghiệm về tình trạng này. Chìa khóa là tìm được người thường xuyên khám cho bệnh nhân sa sút trí tuệ và đặc biệt hiểu về bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy.

Những điều cần mong đợi trong quá trình đánh giá

Bác sĩ của quý vị sẽ muốn trao đổi chi tiết về các triệu chứng mà quý vị đã nhận thấy và thời điểm chúng bắt đầu xuất hiện. Hãy chuẩn bị mô tả những biến động hàng ngày về độ tỉnh táo, bất kỳ triệu chứng ảo thị nào, sự thay đổi về vận động và các vấn đề về giấc ngủ. Việc mang theo ghi chú hoặc nhật ký ghi lại các triệu chứng có thể cực kỳ hữu ích.

Quá trình đánh giá sẽ bao gồm việc xem xét tất cả các loại thuốc hiện tại và cách quý vị hoặc người thân của quý vị đáp ứng với chúng. Điều này đặc biệt quan trọng vì những người mắc LBD có thể có các phản ứng nguy hiểm đối với một số loại thuốc thông thường, và phản ứng của họ với thuốc thực sự có thể cung cấp các manh mối chẩn đoán.

Quý vị có thể mong đợi các cuộc kiểm tra thể chất và thần kinh để kiểm tra phản xạ, chuyển động, thăng bằng và các chức năng thần kinh khác. Bác sĩ cũng sẽ tiến hành kiểm tra nhận thức để đánh giá trí nhớ, tư duy và khả năng giải quyết vấn đề. Những bài kiểm tra này giúp xác định những kỹ năng tư duy nào bị ảnh hưởng và mức độ nghiêm trọng ra sao.

Xét nghiệm sinh thiết da đã cho thấy triển vọng trong việc hỗ trợ chẩn đoán LBD cũng như xét nghiệm dịch não tủy thông qua thủ thuật chọc dò thắt lưng.

Các xét nghiệm bổ sung có thể hữu ích

Tùy thuộc vào kết quả đánh giá ban đầu, bác sĩ có thể đề xuất các xét nghiệm bổ sung để củng cố chẩn đoán hoặc loại trừ các tình trạng khác. Chụp chiếu não, chẳng hạn như chụp CT hoặc MRI, có thể giúp phát hiện đột quỵ, khối u hoặc các vấn đề khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự.

Nếu các vấn đề về giấc ngủ rõ rệt, bác sĩ có thể đề nghị nghiên cứu giấc ngủ để ghi nhận chứng rối loạn hành vi giấc ngủ REM, vốn rất phổ biến trong LBD và có thể giúp xác nhận chẩn đoán.

Một số phương pháp chụp quét não chuyên biệt (chẳng hạn như DaTscans) có thể quan sát cách các phần khác nhau của não đang hoạt động, điều này có thể cho thấy các mô hình phù hợp với bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy. Tuy nhiên, những xét nghiệm này không phải lúc nào cũng cần thiết và không phải nơi nào cũng có sẵn.

Lý do tại sao việc chẩn đoán đúng lại quan trọng đến vậy

Chẩn đoán chính xác là vô cùng quan trọng vì những người mắc chứng sa sút trí tuệ thể Lewy có thể gặp các phản ứng nghiêm trọng, có khả năng gây nguy hiểm với các loại thuốc thường dùng cho các bệnh lý khác. Việc chẩn đoán đúng giúp đảm bảo người thân của bạn nhận được việc điều trị an toàn và phù hợp.

Chẩn đoán đúng cũng giúp quý vị hiểu những gì sắp xảy ra, kết nối với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp và đưa ra quyết định sáng suốt về việc chăm sóc trong tương lai. Điều này có thể mang lại sự nhẹ nhõm sau nhiều tháng hoặc nhiều năm không chắc chắn và giúp quý vị tiếp cận các nguồn lực được thiết kế dành riêng cho các gia đình đang đối phó với LBD.

Nếu quý vị đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một bác sĩ có kinh nghiệm về bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy hoặc cần hướng dẫn về quy trình chẩn đoán, đường dây trợ giúp của chúng tôi, số 516-218-2026 hoặc 833-LBD-LINE, có thể cung cấp thông tin về các chuyên gia trong khu vực của quý vị.

Điều Trị và Quản Lý Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy

Mặc dù hiện tại chưa có cách chữa khỏi bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy, nhưng một số phương pháp điều trị có thể kiểm soát các triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống khi được sử dụng một cách cẩn trọng.

Việc điều trị mang tính cá nhân hóa cao. Những gì hiệu quả với người này có thể không hiệu quả với người khác, và việc tìm ra sự kết hợp phù hợp các phương pháp thường cần thời gian và sự kiên nhẫn. Điều cốt yếu là phải làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có kinh nghiệm với tình trạng này, bởi vì LBD đòi hỏi kiến thức chuyên môn về những loại thuốc nào an toàn và hiệu quả.

Quản lý các vấn đề về tư duy và trí nhớ

Một số loại thuốc hỗ trợ trí nhớ và tư duy trong chứng sa sút trí tuệ cũng có thể hữu ích cho những người mắc LBD. Các loại thuốc này hoạt động bằng cách hỗ trợ các chất hóa học trong não rất quan trọng đối với trí nhớ và sự tập trung. Nhiều bác sĩ nhận thấy rằng những người mắc bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy thường đáp ứng tốt hơn với các loại thuốc này so với những người mắc bệnh Alzheimer.

Bác sĩ của quý vị có thể thử các loại thuốc như donepezil, rivastigmine hoặc galantamine, có thể giúp cải thiện chức năng hàng ngày và cũng có thể giúp giải quyết một số triệu chứng hành vi. Một loại thuốc khác gọi là memantine có thể hữu ích ở các giai đoạn sau của bệnh.

Những loại thuốc này không ngăn chặn sự tiến triển của LBD, nhưng chúng có thể giúp người thân của quý vị suy nghĩ rõ ràng hơn và duy trì sự độc lập lâu hơn. Lợi ích có thể bao gồm sự chú ý tốt hơn, ít nhầm lẫn hơn và cải thiện khả năng xử lý các hoạt động hàng ngày.

Khắc phục các vấn đề về vận động

Các triệu chứng vận động trong LBD tương tự như trong bệnh Parkinson, vì vậy một số phương pháp điều trị giống nhau có thể có ích. Loại thuốc được dùng phổ biến nhất là carbidopa-levodopa, có thể giúp cải thiện tình trạng run, cứng đơ và chậm chạp.

Tuy nhiên, những người mắc LBD thường cần liều lượng thấp hơn so với người chỉ mắc bệnh Parkinson, và khả năng đáp ứng có thể hạn chế hơn. Bác sĩ của bạn sẽ bắt đầu với liều thấp và điều chỉnh cẩn thận, vì một số người mắc LBD có thể nhạy cảm hơn với các tác dụng phụ như lú lẫn hoặc ảo giác khi dùng thuốc này.

Một số triệu chứng vận động có thể cải thiện đáng kể nhờ thuốc, trong khi những triệu chứng khác có thể đáp ứng kém hơn.

Vấn đề về giấc ngủ và hành vi

Các vấn đề về giấc ngủ rất phổ biến trong LBD và thường có thể được cải thiện bằng phương pháp phù hợp. Đối với các vấn đề về chu kỳ thức - ngủ, bác sĩ có thể khuyên dùng melatonin, chất này nhìn chung an toàn và có thể giúp điều hòa chu kỳ giấc ngủ.

Nếu người thân của bạn mắc rối loạn hành vi giấc ngủ REM và có hành động diễn lại giấc mơ khi ngủ, các loại thuốc như clonazepam có thể hữu ích, mặc dù bác sĩ sử dụng loại này rất cẩn thận do có các tác dụng phụ tiềm ẩn. Việc làm cho phòng ngủ an toàn hơn bằng cách lót đệm hoặc dọn dẹp các vật sắc nhọn ở gần cũng rất quan trọng.

Đối với những thay đổi về tâm trạng như trầm cảm hoặc lo âu, một số loại thuốc chống trầm cảm có thể có ích. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ lựa chọn những loại này một cách cẩn thận, vì một số loại thuốc thường dùng cho các vấn đề hành vi ở các dạng sa sút trí tuệ khác có thể gây nguy hiểm cho người mắc LBD.

Thông tin an toàn quan trọng về thuốc

Một trong những điều quan trọng nhất cần hiểu về chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là một số loại thuốc thông thường có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng. Các loại thuốc chống loạn thần truyền thống (như Haloperidol hoặc Haldol), đôi khi được dùng cho tình trạng kích động hoặc ảo giác trong các bệnh lý khác, có thể cực kỳ nguy hiểm. 

Những loại thuốc này có thể gây buồn ngủ nặng, làm trầm trọng thêm các vấn đề vận động, tăng lú lẫn và làm giảm huyết áp nguy hiểm. Các loại thuốc khác cần thận trọng bao gồm một số thuốc chống buồn nôn và một số thuốc giãn cơ. Đây là lý do tại sao việc bất kỳ bác sĩ nào điều trị cho người thân của bạn biết về chẩn đoán LBD lại vô cùng quan trọng. 

Các phương pháp không dùng thuốc

Nhiều gia đình thấy rằng các phương pháp không dùng thuốc cũng quan trọng không kém các biện pháp điều trị y tế. Hoạt động thể chất thường xuyên, thậm chí là tập thể dục nhẹ nhàng, có thể giúp ích cho vận động, tâm trạng và giấc ngủ. Vật lý trị liệu có thể giải quyết các vấn đề di chuyển cụ thể và giảm nguy cơ té ngã.

Hoạt động trị liệu có thể giúp điều chỉnh các hoạt động hàng ngày và làm cho môi trường gia đình an toàn hơn, dễ di chuyển hơn. Trị liệu ngôn ngữ có thể hữu ích nếu việc nuốt hoặc giao tiếp trở nên khó khăn.

Duy trì các thói quen, giữ kết nối xã hội và tham gia các hoạt động thú vị đều góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Liệu pháp ánh sáng đôi khi có thể giúp ích cho các vấn đề về giấc ngủ, và đảm bảo dinh dưỡng tốt sẽ hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Sống Chung Với Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy

Sống chung với chứng sa sút trí tuệ thể Lewy có nghĩa là thích nghi với những thay đổi về tư duy, vận động, giấc ngủ và hành vi có thể khiến các công việc hàng ngày trở nên khó đoán hơn. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến bạn mà còn ảnh hưởng đến các thành viên trong gia đình và người chăm sóc những người luôn hỗ trợ bạn. Với những điều chỉnh phù hợp, nhiều thách thức trong số này có thể được quản lý theo cách giúp cuộc sống hàng ngày trở nên an toàn và ổn định hơn.

Điều chỉnh an toàn tại nhà

Tạo một môi trường an toàn là một bước quan trọng khi bạn đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ thể Lewy. Vì các triệu chứng có thể dao động, bạn có thể vững vàng trong khoảnh khắc này nhưng lại loạng choạng ở khoảnh khắc tiếp theo. Đối với người chăm sóc, những thay đổi này có thể làm cho việc hỗ trợ hàng ngày trở nên khó đoán, đó là lý do tại sao các điều chỉnh đơn giản trong nhà mang lại lợi ích cho cả hai bạn.

Dọn sạch lối đi để giảm nguy cơ vấp ngã. Lắp tay vịn trong phòng tắm, đảm bảo chiếu sáng tốt ở hành lang và dùng thảm chống trượt ở những khu vực hay bị ướt. Sắp xếp đồ đạc sao cho có nhiều không gian để di chuyển, và giữ các vật dụng hay dùng ở nơi vừa tầm với. Những thay đổi này giúp bạn cảm thấy tự tin hơn ở nhà đồng thời giúp người chăm sóc cung cấp sự hỗ trợ an toàn dễ dàng hơn.

Thiết lập thói quen

Sự dao động nhận thức trong chứng sa sút trí tuệ thể Lewy làm cho các thói quen đều đặn trở nên đặc biệt quan trọng. Khi sự tỉnh táo và khả năng tư duy của một người thay đổi suốt cả ngày, việc có các khuôn mẫu quen thuộc sẽ giúp giảm bớt sự lú lẫn và lo âu.

Xây dựng lịch trình hàng ngày xung quanh những thời điểm mà người thân của bạn thường cảm thấy tỉnh táo và có khả năng nhất. Nhiều người mắc LBD có buổi sáng tốt hơn, vì vậy hãy lên kế hoạch cho các hoạt động quan trọng, lịch hẹn hoặc các nhiệm vụ phức tạp trong những khoảng thời gian cao điểm này. Lên lịch nghỉ ngơi trong suốt cả ngày, vì mệt mỏi tinh thần có thể làm tồi tệ hơn tất cả các triệu chứng LBD.

Giữ cho môi trường xung quanh quen thuộc nhất có thể. Những thay đổi lớn đối với bố trí phòng hoặc việc di chuyển đồ đạc có thể gây mất phương hướng khi một người đã phải đối mặt với các vấn đề về nhận thức thị giác. Nếu cần thay đổi, hãy thực hiện từ từ và chỉ ra chúng một cách rõ ràng.

Tạo các thói quen đơn giản cho các hoạt động hàng ngày như bữa ăn, thuốc men và chăm sóc cá nhân. Việc có cùng một trình tự mỗi lần sẽ giúp ích khi trí nhớ và sự tập trung dao động. Sử dụng lịch, ghi chú hoặc hộp chia thuốc để hỗ trợ các thói quen này mà không làm cho ai đó cảm thấy mình như trẻ con hoặc kém cỏi.

Chiến lược giao tiếp

Giao tiếp hiệu quả ngày càng trở nên quan trọng khi các triệu chứng LBD tiến triển, nhưng nó đòi hỏi phải thích ứng với những thách thức độc đáo của bệnh. Sự tỉnh táo dao động có nghĩa là người thân của bạn có thể theo dõi các cuộc trò chuyện phức tạp một cách hoàn hảo vào giờ này nhưng lại gặp khó khăn với các hướng dẫn đơn giản vào giờ tiếp theo.

Nói rõ ràng và cho họ thời gian để xử lý những gì bạn vừa nói (có thể là 20 giây) trước khi mong đợi phản hồi. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, trực tiếp, nhưng đừng nói với giọng bề trên hoặc dùng giọng trẻ con. Duy trì giao tiếp bằng mắt và giữ giọng điệu bình tĩnh, kiên nhẫn, đặc biệt là trong những khoảng thời gian lú lẫn.

Chia nhỏ các hướng dẫn phức tạp thành từng bước thay vì đưa ra nhiều chỉ dẫn cùng một lúc. Thay vì nói “Chuẩn bị đi khám bác sĩ nhé”, hãy thử “Lấy áo khoác của bố/mẹ/anh/chị nhé” tiếp theo là “Bây giờ mình cần thẻ bảo hiểm.” 

Sử dụng các dấu hiệu trực quan và minh họa khi có thể, vì những điều này có thể dễ hiểu hơn là chỉ dùng hướng dẫn bằng lời nói.

Trong các cơn ảo giác, hãy tránh tranh cãi về việc liệu những gì họ đang nhìn thấy có thật hay không. Thay vào đó, hãy công nhận trải nghiệm của họ và nhẹ nhàng chuyển hướng. 

“Tôi không thấy những đứa trẻ mà bạn đang nói tới, nhưng có vẻ chúng đang làm bạn lo lắng. Chúng ta hãy ra nhà bếp cho sáng sủa hơn nhé.” Với những người khác, có thể sẽ hữu ích khi nói rằng bạn sẽ bảo lũ trẻ đi ra ngoài ngay bây giờ.

Hãy nhớ rằng những khó khăn trong giao tiếp không phải do trí thông minh hay sự bướng bỉnh. Những thay đổi trong não bộ do LBD ảnh hưởng đến cách thông tin được xử lý, vì vậy sự kiên nhẫn và linh hoạt giúp duy trì sự kết nối và giảm bớt sự bực bội cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là người mắc LBD cảm thấy an toàn.

Tuổi Thọ Khi Mắc Chứng Sa Sút Trí Tuệ Thể Lewy

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là một bệnh tiến triển, có nghĩa là các triệu chứng sẽ dần trở nên khó khăn hơn theo thời gian. Trung bình, người bệnh sống được từ 5 đến 8 năm sau khi được chẩn đoán, mặc dù có người sống lâu hơn và có người suy giảm nhanh hơn. Vì mỗi trường hợp là khác nhau, rất khó để dự đoán chính xác tình trạng bệnh sẽ diễn triển như thế nào.

Các Giai đoạn của Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là gì?

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy thường tiến triển qua những thay đổi từ từ hơn là sự suy giảm đột ngột. Trong giai đoạn đầu sau khi được chẩn đoán, bạn có thể nhận thấy các triệu chứng đã xuất hiện nhưng vẫn có thể xoay sở được. Người thân của bạn có thể trải qua những thay đổi nhẹ về tư duy và thỉnh thoảng bị ảo giác thị giác, cùng với một số khó khăn về vận động. Nhiều người vẫn có thể sống độc lập với một chút hỗ trợ trong thời gian này.

Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn và bắt đầu ảnh hưởng nhiều hơn đến các hoạt động hàng ngày. Các thử thách về tư duy và trí nhớ gia tăng, các vấn đề vận động trở nên rõ ràng hơn, và các triệu chứng hành vi có thể xảy ra thường xuyên hơn. Đây là lúc hầu hết các gia đình nhận thấy họ cần tăng cường giám sát và cân nhắc các dịch vụ hỗ trợ bổ sung.

Ở các giai đoạn sau của LBD, việc chăm sóc toàn diện trở thành điều cần thiết. Tư duy và trí nhớ bị ảnh hưởng đáng kể, việc di chuyển trở nên khá khó khăn, và các biến chứng y tế có thể phát sinh. Tuy nhiên, ngay cả trong giai đoạn này, nhiều người mắc LBD vẫn tiếp tục nhận ra các thành viên trong gia đình và có thể tận hưởng những tương tác ý nghĩa khi việc chăm sóc được điều chỉnh phù hợp với khả năng của họ.

Nghiên Cứu và Triển Vọng Tương Lai

Các nhà khoa học trên khắp thế giới đang nỗ lực để hiểu rõ hơn về chứng sa sút trí tuệ thể Lewy và phát triển các phương pháp mới nhằm giúp đỡ những người đang sống chung với căn bệnh này. Mặc dù những tiến bộ này cần thời gian để đến được với các gia đình, nhưng những gì đang đạt được mang lại hy vọng thực sự và có thể cung cấp các lựa chọn mới cho người thân của bạn trong những năm tới.

Chẩn đoán Sớm hơn và Chính xác hơn

Một trong những thử thách lớn nhất mà các gia đình phải đối mặt là chẩn đoán đúng bệnh một cách nhanh chóng. Các nhà nghiên cứu đang phát triển những cách mới để phát hiện chứng sa sút trí tuệ thể Lewy sớm hơn và chính xác hơn các phương pháp hiện tại cho phép. Các nhà khoa học đang nghiên cứu các xét nghiệm máu có thể xác định loại protein alpha-synuclein tích tụ trong LBD, có khả năng giúp việc chẩn đoán đơn giản như việc lấy máu thông thường.

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh não bộ tiên tiến cũng đang được cải tiến để phát hiện những thay đổi mà LBD gây ra trong não. Những công cụ chẩn đoán mới này có thể giúp bạn nhận được câu trả lời nhanh hơn và tránh được trải nghiệm chẩn đoán nhầm đầy bực bội mà nhiều gia đình hiện đang phải đối mặt.

Các Phương pháp Điều trị Mới

Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu một số hướng đi đầy hứa hẹn để điều trị chứng sa sút trí tuệ thể Lewy. Một số nghiên cứu tập trung vào việc phát triển các loại thuốc có thể làm chậm hoặc ngăn chặn sự tích tụ của protein alpha-synuclein trong não. Mặc dù những phương pháp điều trị này vẫn đang trong quá trình phát triển, nhưng các kết quả ban đầu cho thấy tiềm năng làm chậm sự tiến triển của các triệu chứng.

Các nghiên cứu khác nhằm mục đích cải thiện cách bác sĩ quản lý các triệu chứng ảo giác và vấn đề vận động vốn rất khó khăn trong LBD. Các nhà khoa học đang thử nghiệm các phương pháp mới có thể kiểm soát triệu chứng tốt hơn với ít tác dụng phụ hơn so với các loại thuốc hiện tại.

Thực Hiện Các Bước Tiếp Theo

Nếu bạn bắt đầu nhận thấy các dấu hiệu của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy, bước quan trọng nhất là tìm kiếm sự đánh giá từ một bác sĩ hiểu rõ về tình trạng này. Việc chẩn đoán đúng từ sớm sẽ mở ra cơ hội cho các lựa chọn điều trị an toàn hơn, tiếp cận các nguồn lực được thiết kế dành riêng cho các gia đình có người mắc LBD, và có thời gian để lên kế hoạch cho tương lai.

Với một chẩn đoán chính xác, nhà cung cấp dịch vụ y tế của bạn có thể kê toa các loại thuốc giúp quản lý triệu chứng trong khi tránh những loại có thể gây hại. Bạn cũng sẽ có quyền truy cập vào các dịch vụ và mạng lưới hỗ trợ giúp việc vượt qua những thử thách hằng ngày trở nên dễ dàng hơn, cho dù bạn đang sống chung với LBD hay đang chăm sóc người mắc bệnh này.

Bạn không phải đối mặt với điều này một mình. Bạn có thể đang tìm kiếm các nguồn lực tại địa phương, cố gắng tìm đúng bác sĩ, hoặc đơn giản là muốn trò chuyện với ai đó hiểu được những gì bạn đang trải qua. Dù hoàn cảnh của bạn thế nào, chúng tôi luôn ở đây để hỗ trợ bạn. Đội ngũ của chúng tôi có kinh nghiệm và kiến thức để hướng dẫn bạn vượt qua quá trình này và kết nối bạn với các nguồn lực mà gia đình bạn cần.

Bạn có thể gọi đường dây trợ giúp của chúng tôi 365 ngày một năm theo số 516-218-2026 hoặc 833-LBD-LINE từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối theo giờ Miền Đông. Hoặc liên hệ với chúng tôi qua email: norma@lbdny.org