7 Giai Đoạn Của Chứng Mất Trí Nhớ Thể Lewy: Hướng Dẫn Chăm Sóc

Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy (LBD) là dạng sa sút trí tuệ tiến triển phổ biến thứ hai sau Alzheimer, ảnh hưởng đến hơn 1,4 triệu người ở Hoa Kỳ. Bệnh thường khởi phát âm thầm, với những thay đổi rất dễ bỏ qua lúc đầu.

Theo thời gian, bệnh có thể dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng về trí nhớ, khả năng vận động và chức năng, cuối cùng đòi hỏi phải chăm sóc toàn thời gian. Để giúp các gia đình hiểu rõ hành trình này, các chuyên gia thường chia LBD thành bảy giai đoạn.

Dưới đây là cái nhìn nhanh về bảy giai đoạn của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy và cách chúng thường diễn triển.

1. Giai đoạn tiền lâm sàng
2. Suy giảm nhận thức rất nhẹ
3. Suy giảm nhận thức nhẹ
4. Sa sút trí tuệ nhẹ
5. Sa sút trí tuệ trung bình
6. Suy giảm nhận thức nặng
7. Chứng sa sút trí tuệ thể Lewy giai đoạn muộn

Trải nghiệm có thể khác nhau ở mỗi người, nhưng các giai đoạn này có thể đóng vai trò như một bản đồ chỉ đường giúp bạn vượt qua tiến trình bệnh.

Giải thích 7 giai đoạn của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy

Giai đoạn 1: Không suy giảm nhận thức (Còn gọi là giai đoạn tiền lâm sàng) 

Ở giai đoạn đầu này, mọi thứ bề ngoài có vẻ hoàn toàn bình thường. Người thân của bạn vẫn đang đi làm, trò chuyện với bạn bè và duy trì cuộc sống hàng ngày như mọi khi. 

Nhưng sâu bên trong não bộ, những thay đổi âm thầm đang bắt đầu diễn ra. Các thể Lewy đang từ từ hình thành, mặc dù còn quá sớm để phát hiện bất cứ điều gì trên phim chụp hoặc trong một lần khám sức khỏe. 

Đôi khi, bạn có thể nhận thấy điều gì đó nhỏ nhặt: lo lắng nhiều hơn bình thường một chút, một câu nói bâng quơ có vẻ không giống tính cách thường ngày của họ, hoặc có lẽ là sự thay đổi tâm trạng đến rồi đi. Những khoảnh khắc này rất mờ nhạt, dễ bị bỏ qua.

Giai đoạn 2: Suy giảm nhận thức rất nhẹ (Đôi khi được gọi là “Đây chỉ là do tuổi già?”)

Trong giai đoạn thứ hai của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy, những sự cố mất trí nhớ nhỏ có thể xuất hiện, nhưng chúng rất dễ bị bỏ qua. Những điều này có thể xảy ra với bất kỳ ai, đặc biệt là khi căng thẳng hoặc mệt mỏi, vì vậy chúng thường bị bỏ qua là “chỉ do tuổi già”.

Người thân của bạn vẫn tự lo liệu cuộc sống hàng ngày. Bề ngoài, không có gì là bất thường, và nếu bạn không quan sát kỹ, giai đoạn này có thể lướt qua mà không bị chú ý.

Cách hỗ trợ trong giai đoạn này:

Hãy tin vào trực giác của bạn. Nếu có điều gì đó cảm thấy “bất ổn”, đừng đợi cho đến khi sự việc vượt ngoài tầm kiểm soát. Một buổi khám sức khỏe với bác sĩ có thể loại trừ các vấn đề có thể điều trị được như thiếu hụt B12, mất cân bằng tuyến giáp hoặc rối loạn giấc ngủ.

Đây cũng là thời điểm thích hợp để bắt đầu chia sẻ những quan sát nhẹ nhàng và cùng nhau thực hiện những điều chỉnh nhỏ. Đây cũng là thời điểm tốt để mở ra những cuộc trò chuyện sâu hơn về việc lập kế hoạch lâu dài, mà không gây hoảng loạn.

Giai đoạn 3: Suy giảm nhận thức nhẹ (Còn gọi là Suy giảm nhận thức nhẹ – MCI)

Đến lúc này, những thay đổi trở nên khó có thể bỏ qua hơn. Người thân và bạn bè thân thiết có thể bắt đầu nhận ra điều gì đó không ổn. Có thể là việc quên các cuộc hẹn, hoặc cần được nhắc nhở nhiều lần để hoàn thành một công việc, kể chuyện lặp đi lặp lại, hoặc gặp khó khăn khi theo kịp các cuộc trò chuyện

Cũng có thể có những thay đổi tinh tế trong vận động; hơi cứng khớp khi đứng lên, bước đi chậm hơn, tay hơi run nhẹ. Không có gì quá rõ rệt, nhưng đủ để thu hút sự chú ý của bạn nếu bạn quan sát kỹ.

Về mặt cảm xúc, mọi thứ có thể có vẻ nặng nề hơn. Họ có thể có vẻ lo âu hơn, thuins mình hơn, hoặc ít quan tâm hơn đến các sở thích từng rất yêu thích. Việc nhận thấy tâm trạng hoặc năng lượng suy giảm là điều không hiếm gặp.

Có thể chẩn đoán bệnh ở giai đoạn này không?

Đôi khi, có. Đây là lúc nhiều gia đình bắt đầu tìm kiếm câu trả lời. Và mặc dù việc chẩn đoán chính xác LBD có thể vẫn chưa đạt được, các bác sĩ có thể bắt đầu nghi ngờ về tình trạng này.

Giai đoạn 4: Suy giảm nhận thức trung bình (Còn được gọi là sa sút trí tuệ nhẹ)

Giai đoạn thứ tư thường là thời điểm bệnh Lewy Body Dementia cuối cùng được chẩn đoán. 

Tác động đến cuộc sống hàng ngày bây giờ rõ ràng hơn rất nhiều. Người thân của bạn có thể quên các cuộc trò chuyện gần đây hoặc các chi tiết cá nhân quen thuộc, như địa chỉ nhà hoặc cách sử dụng lò vi sóng. Ở giai đoạn này, vấn đề thiên về chức năng điều hành và khả năng làm nhiều việc cùng lúc hơn là trí nhớ.

Bạn có thể nhận thấy lời nói của họ chậm lại hoặc lắp bắp, dáng đi trở nên lê bước chậm chạp và khuôn mặt ít biểu cảm hơn.

Ảo giác trở nên phổ biến hơn ở giai đoạn này, thường là rất rõ ràng và gây hoang mang. Và có lẽ điều đáng lo ngại nhất là người thân của bạn có thể chuyển đổi từ trạng thái tỉnh táo sang lú lẫn hoặc buồn ngủ.

Việc chăm sóc lúc này đòi hỏi sự tham gia trực tiếp nhiều hơn. Họ vẫn có thể có những khoảnh khắc minh mẫn, hài hước và kết nối tốt, nhưng họ cần được giám sát và trợ giúp thường xuyên hơn trong cuộc sống hàng ngày.

Các bác sĩ có thể đề xuất dùng thuốc, nhưng chỉ riêng thuốc thì không thể gánh vác hết mọi việc. 

Hãy bắt đầu xây dựng đội ngũ chăm sóc cho bạn. Đừng đợi đến khi khủng hoảng xảy ra. Hãy kết nối với các nhóm hỗ trợ, giáo dục các thành viên khác trong gia đình và cân nhắc các nhu cầu trong tương lai như chăm sóc tại nhà, chương trình ban ngày dành cho người lớn hoặc các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ tạm thời.

Giai đoạn 5: Suy giảm nhận thức trung bình nặng (Sa sút trí tuệ trung bình

Đây là một trong những giai đoạn cuối của bệnh Lewy Body Dementia​. Vào thời điểm người thân của bạn bước vào Giai đoạn 5, những thay đổi trở nên khó mà không nhận thấy. 

Người thân của bạn có thể quên tên của các thành viên trong gia đình gần gũi hoặc nhầm lẫn giữa người, địa điểm và thời gian. 

Các cuộc trò chuyện trở nên khó khăn hơn. Họ có thể quên mất ý mình định nói, dừng lại giữa chừng câu nói, hoặc chật vật tìm kiếm những từ ngữ phù hợp. 

Ảo giác và hoang tưởng thường trở nên trầm trọng hơn. Việc họ nghĩ rằng có người đang trộm đồ của mình hoặc có cảm giác như ai đó đang theo dõi là điều không hiếm gặp.

Về mặt thể chất, khả năng giữ thăng bằng trở nên kém vững vàng hơn.

Bạn cũng có thể thấy rối loạn chức năng thần kinh tự chủ, rất phổ biến ở các giai đoạn cuối của bệnh Lewy Body Dementia. Cơ thể gặp khó khăn trong việc điều hòa huyết áp, tiêu hóa và thân nhiệt.

Giai đoạn 6: Suy giảm nhận thức nặng (Sa sút trí tuệ trung bình nặng

Tình trạng mất trí nhớ trở nên trầm trọng ở giai đoạn 6 của LBD. Người thân của bạn có thể không nhận ra người thân thiết, thậm chí là vợ/chồng hoặc con cái. Dù vậy, những khoảnh khắc nhận ra người quen vẫn thỉnh thoảng xảy ra.

Trí nhớ ngắn hạn gần như mất hẳn, và khả năng nói cũng có thể phai nhạt dần. Việc đi lại thường cần sự trợ giúp, hoặc có thể không còn thực hiện được nữa.

Họ có thể dành phần lớn thời gian trên giường hoặc xe lăn. Cơ bắp suy yếu làm tăng nguy cơ té ngã. Việc nuốt trở nên khó khăn hơn, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi hít và nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI).

Giai đoạn 7: Suy giảm nhận thức rất nặng (Bệnh Lewy Body Dementia giai đoạn muộn)

Giai đoạn 7 là giai đoạn cuối cùng của bệnh Lewy Body Dementia. Giai đoạn này thường kéo dài từ 1,5 đến 2,5 năm. 

Người thân của bạn có thể không còn nói chuyện, ngồi dậy hay nuốt dễ dàng được nữa. Biểu cảm khuôn mặt phai nhạt, và họ có vẻ như đang ngủ hầu hết thời gian, với rất ít sự nhận thức về thế giới xung quanh.

Việc nuốt trở nên rất khó khăn, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi. Hầu hết mọi người ở giai đoạn này đều phải nằm liệt giường và cần được chăm sóc toàn thời gian.

Cách hỗ trợ:

Việc chăm sóc và hỗ trợ lúc này tập trung vào sự thoải mái. Giảm đau, ngăn ngừa loét do tì đè, hỗ trợ hô hấp và giữ cho môi trường xung quanh bình yên, tĩnh lặng.

Sự hiện diện của bạn vẫn vô cùng quan trọng. Ngay cả khi không cần lời nói, tình yêu của bạn vẫn được cảm nhận.

Mục đích của việc biết các giai đoạn của chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là gì?

Mặc dù trải nghiệm của mỗi người là khác nhau, khung hướng dẫn này có thể giúp bạn dễ dàng chuẩn bị cho những gì sắp tới, lên kế hoạch chăm sóc và đưa ra các quyết định thấu đáo trên chặng đường này.

Dù vậy, điều quan trọng cần biết là bảy giai đoạn của Bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy này không phải là những cột mốc cố định. Một số người trải qua các giai đoạn một cách chậm rãi, trong khi những người khác có thể bỏ qua hoàn toàn một giai đoạn nào đó.

Những giai đoạn này không phải là quy tắc cứng nhắc. Chúng giống như những cột mốc chỉ đường trên một con đường ngoằn ngoèo hơn.

Dù mọi việc diễn ra theo cách nào, trải nghiệm của người thân yêu của bạn vẫn rất quan trọng. Và trải nghiệm của bạn cũng vậy.

Những triệu chứng nào xuất hiện ở tất cả các giai đoạn?

Có bốn nhóm triệu chứng chính xuất hiện xuyên suốt cả bảy giai đoạn của Bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy. Những triệu chứng này có thể xuất hiện theo các kết hợp khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân:

• Các vấn đề về nhận thức như lú lẫn, mất trí nhớ tạm thời và gặp khó khăn trong việc lên kế hoạch.
• Triệu chứng vận động như cứng khớp, run tay chân, hoặc cử động chậm chạp, mất thăng bằng.
• Sự thay đổi về tâm thần kinh bao gồm ảo giác, hoang tưởng, trầm cảm hoặc rối loạn giấc ngủ REM.
• Các vấn đề về thần kinh tự chủ như chóng mặt, tiểu không tự chủ, hoặc gặp khó khăn trong việc điều hòa thân nhiệt và tiêu hóa.

Bảy giai đoạn của Bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy cho thấy sự suy giảm chậm chạp và thường khó lường về tư duy, khả năng vận động và tính tự lập. Đó là một con đường gian nan; được đánh dấu bằng nỗi buồn, tình yêu thương và những đổi thay liên tục.

Nếu bạn cần các nguồn lực hỗ trợ tại địa phương hoặc đơn giản là muốn trò chuyện với ai đó thực sự thấu hiểu những gì bạn đang trải qua, chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Bạn có thể gọi cho đường dây trợ giúp của chúng tôi vào bất kỳ ngày nào trong tuần theo số 516-218-2026 hoặc 833-LBDLINE, hoặc gửi email cho chúng tôi bất cứ lúc nào.