Triệu chứng

Bấm vào đây để xem bản tiếng Tây Ban Nha của trang này / Versión en español de esta página

Bấm vào đây để xem Phiên bản tiếng Pháp của trang này / Version française de cette page

Bấm vào đây để xem Phiên bản tiếng Do Thái của trang này

Bấm vào đây để xem Phiên bản tiếng Nga của trang này

Bấm vào đây để xem Phiên bản tiếng Ukraina của trang này

Bấm vào đây để xem Phiên bản tiếng Hàn của trang này

Theo Viện Y tế Quốc gia, Ấn phẩm số 15-7907 và:

https://www.nia.nih.gov/health/what-lewy-body-dementia#signs

Các triệu chứng phân biệt bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy với các bệnh sa sút trí tuệ khác có thể bao gồm:

• ảo giác thị giác từ giai đoạn đầu của bệnh sa sút trí tuệ
• sự dao động về khả năng nhận thức, sự chú ý và sự tỉnh táo
• chuyển động chậm chạp, khó đi lại, hoặc cứng đờ (triệu chứng giống bệnh Parkinson)
• nhạy cảm với các loại thuốc dùng để điều trị chứng ảo giác
• rối loạn hành vi giấc ngủ REM, trong đó người bệnh thể hiện các giấc mơ bằng hành động thể chất như la hét, khua tay chân, đấm người nằm cùng giường và ngã khỏi giường
• gặp nhiều khó khăn hơn với các hoạt động trí tuệ phức tạp, chẳng hạn như làm nhiều việc cùng lúc, giải quyết vấn đề và tư duy phân tích, hơn là với trí nhớ

Những người mắc LBD có thể không có tất cả các triệu chứng của LBD và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng có thể khác nhau rất nhiều ở mỗi người. Trong suốt quá trình tiến triển của bệnh, bất kỳ thay đổi đột ngột hoặc lớn nào về khả năng hoạt động hoặc hành vi đều nên được báo cáo cho bác sĩ. Các triệu chứng phổ biến nhất bao gồm những thay đổi về nhận thức, vận động, giấc ngủ và hành vi.

Triệu chứng nhận thức

LBD gây ra những thay đổi trong khả năng tư duy. Những thay đổi này có thể bao gồm:

• Sa sút trí tuệ—Sự suy giảm nghiêm trọng về khả năng tư duy làm ảnh hưởng đến năng lực thực hiện các hoạt động hàng ngày của một người. Sa sút trí tuệ là một triệu chứng chính trong LBD và thường bao gồm các vấn đề về khả năng thị giác và không gian (đánh giá khoảng cách và độ sâu hoặc nhận diện nhầm đồ vật), lập kế hoạch, làm nhiều việc cùng lúc, giải quyết vấn đề và suy luận. Các vấn đề về trí nhớ có thể không rõ ràng lúc đầu nhưng thường xuất hiện khi LBD tiến triển. Sa sút trí tuệ cũng có thể bao gồm những thay đổi về tâm trạng và hành vi, phán đoán kém, mất chủ động, nhầm lẫn về thời gian và địa điểm, cũng như khó khăn với ngôn ngữ và con số.
• Sự dao động nhận thức—Những thay đổi khó lường về khả năng tập trung, chú ý, sự tỉnh táo và mức độ thức giấc từ ngày này sang ngày khác và đôi khi trong suốt cả ngày. Người mắc LBD có thể thẫn thờ nhìn vào khoảng không trong một khoảng thời gian, có vẻ lờ đờ và uể oải, hoặc ngủ vài tiếng trong ngày dù đã ngủ đủ giấc vào ban đêm. Dòng suy nghĩ của họ đôi khi có thể bị xáo trộn, không rõ ràng hoặc phi lô-gích. Người bệnh có thể trông có vẻ khá hơn vào một ngày nào đó, rồi lại tệ hơn vào ngày hôm sau. Những sự dao động nhận thức này rất phổ biến trong LBD nhưng không phải lúc nào bác sĩ cũng dễ dàng nhận ra.
• Ảo giác—Nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không có thực. Ảo giác thị giác xảy ra ở tới 80 phần trăm số người mắc LBD, thường là từ giai đoạn đầu. Chúng thường rất chân thực và chi tiết, chẳng hạn như hình ảnh trẻ em hoặc động vật. Ảo giác thính giác ít phổ biến hơn ảo giác thị giác nhưng cũng có thể xảy ra. Ảo giác không gây phiền toái có thể không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu chúng đáng sợ hoặc nguy hiểm (ví dụ, nếu người bệnh cố gắng chống lại một kẻ xâm nhập mà họ tưởng tượng ra), thì bác sĩ có thể kê đơn thuốc.

Triệu chứng vận động

Một số người mắc bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy có thể không gặp các vấn đề vận động đáng kể trong vài năm. Những người khác có thể gặp phải từ sớm. Lúc đầu, các dấu hiệu của vấn đề vận động, chẳng hạn như thay đổi chữ viết, có thể rất nhẹ và do đó bị bỏ qua. Hội chứng Parkinson được thấy từ sớm trong bệnh sa sút trí tuệ do bệnh Parkinson nhưng cũng có thể phát triển muộn hơn trong bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy. Các dấu hiệu cụ thể của hội chứng Parkinson có thể bao gồm:

• cơ cứng đờ hoặc cứng khớp
• dáng đi lê lết, chuyển động chậm chạp hoặc đứng khựng lại
• run rẩy, phổ biến nhất là khi nghỉ ngơi
• vấn đề về thăng bằng và ngã
• tư thế còng lưng
• mất sự phối hợp vận động
• chữ viết nhỏ hơn bình thường của người đó
• giảm biểu cảm khuôn mặt
• khó nuốt
• giọng nói yếu

Rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ rất phổ biến ở những người mắc bệnh sa sút trí tuệ thể Lewy nhưng thường không được chẩn đoán. Một chuyên gia về giấc ngủ có thể đóng vai trò quan trọng trong nhóm điều trị, giúp chẩn đoán và điều trị các rối loạn giấc ngủ. Các rối loạn liên quan đến giấc ngủ ở người mắc LBD có thể bao gồm:

• Rối loạn hành vi giấc ngủ REM—Một tình trạng mà một người dường như đang diễn tả lại các giấc mơ bằng hành động. Tình trạng này có thể bao gồm mơ sống động, nói mớ, cử động bạo lực hoặc ngã khỏi giường. Đôi khi chỉ có người nằm cùng giường với người mắc LBD mới nhận biết được các triệu chứng này. Rối loạn hành vi giấc ngủ REM xuất hiện ở một số người nhiều năm trước khi các triệu chứng LBD khác xuất hiện.
• Buồn ngủ ban ngày quá mức—Ngủ từ 2 tiếng trở lên trong ngày.
• Chứng mất ngủ—Khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ, hoặc thức dậy quá sớm.
• Hội chứng chân không yên—Một tình trạng mà khi đang nghỉ ngơi, một người cảm thấy muốn cử động chân để xua đi cảm giác khó chịu hoặc lạ lẫm. Việc đi lại hoặc cử động thường giúp giảm bớt sự khó chịu đó.

Triệu chứng về Hành vi và Tâm trạng

Những thay đổi về hành vi và tâm trạng có thể xảy ra trong chứng sa sút trí tuệ thể Lewy. Những thay đổi này có thể bao gồm:

• Trầm cảm—Cảm giác buồn bã kéo dài, không thể tận hưởng các hoạt động, hoặc gặp rắc rối với việc ngủ, ăn uống và các hoạt động bình thường khác.
• Sự thờ ơ (vô cảm)—Thiếu hứng thú với các hoạt động hoặc sự kiện hàng ngày bình thường; ít tương tác xã hội hơn.
• Lo âu—Cảm giác lo sợ, bất an hoặc sợ hãi dữ dội về một sự kiện hoặc tình huống trong tương lai. Một người có thể hỏi đi hỏi lại những câu hỏi giống nhau hoặc tỏ ra tức giận hay sợ hãi khi không có người thân ở bên.
• Kích động—Sự bồn chồn, thể hiện qua việc đi lại liên tục, vặn tay, không thể ngồi yên, lặp đi lặp lại các từ hoặc cụm từ, hoặc dễ cáu kỉnh.
• Ảo tưởng—Những niềm tin hoặc quan điểm sai lầm nhưng được giữ vững mạnh mẽ, không dựa trên thực tế. Ví dụ, một người có thể nghĩ rằng vợ hoặc chồng mình đang ngoại tình hoặc những người thân đã khuất từ lâu vẫn còn sống. Một chứng ảo tưởng khác có thể thấy ở những người mắc LBD là hội chứng Capgras, trong đó người bệnh tin rằng một người họ hàng hoặc bạn bè đã bị đánh tráo bởi một kẻ giả mạo.
• Chứng hoang tưởng—Sự thiếu tin tưởng cực độ và phi lý đối với người khác, chẳng hạn như nghi ngờ người khác đang lấy hoặc giấu đồ đạc của mình.

Các Triệu Chứng LBD Khác

Những người mắc LBD cũng có thể trải qua những thay đổi đáng kể ở phần hệ thần kinh điều hòa các chức năng tự động như tim, tuyến và cơ bắp. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng sau:

• thay đổi nhiệt độ cơ thể
• vấn đề về huyết áp
• chóng mặt
• ngất xỉu
• thường xuyên bị ngã
• nhạy cảm với nóng và lạnh
• rối loạn chức năng tình dục
• tiểu không tự chủ
• táo bón
• khứu giác kém

HIỂU RÕ HƠN VỀ MỘT SỐ TRIỆU CHỨNG

Thông tin sau đây từ Quỹ Bệnh Parkinson cực kỳ hữu ích để hiểu rõ hơn về nhiều triệu chứng. Xin nhắc lại, chứng sa sút trí tuệ thể Lewy là một thuật ngữ chung cho hai chẩn đoán có liên quan. Nó đề cập đến cả chứng sa sút trí tuệ do bệnh Parkinson và chứng sa sút trí tuệ thể Lewy. Xin lưu ý rằng một số người mắc LBD cũng có thể kết hợp với bệnh Alzheimer, do đó các triệu chứng và mức độ hiểu biết có thể khác nhau.

Các Loại Khó Khăn về Nhận Thức trong Bệnh PD

Bệnh PD ảnh hưởng đến nhiều chức năng nhận thức khác nhau. Các vấn đề về chức năng điều hành thường được coi là phổ biến nhất. Tuy nhiên, một số người có thể gặp các vấn đề về trí nhớ nghiêm trọng hơn, trong khi những người khác sẽ trải qua nhiều khó khăn kết hợp. Hầu hết mọi người vẫn duy trì được năng lực trí tuệ và kiến thức chung cũng như trí nhớ ngắn hạn và dài hạn mà họ đã tích lũy được trước khi khởi phát bệnh PD.

Rối loạn chức năng điều hành: Chức năng điều hành là các quá trình tinh thần bậc cao như giải quyết vấn đề và lên kế hoạch, bắt đầu và thực hiện đến cùng các nhiệm vụ, cũng như xử lý đa nhiệm các ý tưởng hoặc dự án. Đối với người mắc bệnh PD, việc thanh toán hóa đơn hoặc thậm chí tham gia trò chuyện nhóm có thể trở nên khó khăn. Tại sao lại như vậy? Đó là vì những hoạt động này đòi hỏi một người phải linh hoạt và có khả năng chuyển đổi từ loại thông tin này hoặc mục tiêu cụ thể này sang loại thông tin hoặc mục tiêu khác. Những người mắc bệnh PD có thể mô tả cảm giác bị quá tải hoặc 'đứng hình' trong các tình huống đòi hỏi phải đưa ra một chuỗi các lựa chọn chiến lược, nhưng họ lại có vẻ hoạt động hoàn toàn bình thường khi có người khác giúp họ bắt đầu và duy trì một nhiệm vụ. Khi không có một loại “khung đỡ trí tuệ” nào đó, việc tập trung vào một mục tiêu hoặc một khái niệm tại một thời điểm sẽ hiệu quả hơn đối với người mắc bệnh PD. Một ví dụ là một người không thể bắt đầu dự án dọn dẹp tầng hầm bừa bộn của mình, nhưng đã hoàn thành xuất sắc công việc sau khi người vợ tạo ra cấu trúc và các gợi ý bằng cách chia nhỏ nhiệm vụ thành nhiều phần và đưa ra hướng dẫn rõ ràng tập trung vào từng khu vực một.

Rối loạn trí nhớ: Việc ghi nhớ thông tin đã học là khó khăn phổ biến nhất đối với những người mắc bệnh PD và có thể được cải thiện thông tin qua việc sử dụng các gợi ý trí nhớ. Để người mắc bệnh PD có thể học hỏi và ghi nhớ thông tin mới một cách hiệu quả, có thể cần phải lặp lại nhiều lần. PD-D ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đến cả chức năng trí nhớ ngắn hạn và dài hạn.

Khó khăn về sự chú ý: Khi mức độ phức tạp của một tình huống tăng lên, người mắc bệnh PD có thể gặp khó khăn trong việc duy trì sự tập trung hoặc phân chia sự chú ý của mình. Ví dụ, người bệnh có thể nhận thấy họ không còn có thể “vừa đi vừa nhai kẹo cao su cùng một lúc.” Điều này ảnh hưởng đến các hoạt động trí tuệ và các sinh hoạt hàng ngày như đi lại, giữ thăng bằng và trò chuyện.

Chứng chậm chạp tâm thần (xử lý thông tin chậm): Những người mắc bệnh PD cho biết căn bệnh này làm ảnh hưởng đến tốc độ họ xử lý và phản ứng với thông tin. Sự chậm chạp trong xử lý thông tin tác động đến cả các quá trình nhận thức khác (như giải quyết vấn đề và truy xuất thông tin) lẫn các hoạt động hàng ngày (như trò chuyện).

Rối loạn ngôn ngữ: Khó khăn liên quan đến ngôn ngữ phổ biến nhất đối với người mắc bệnh PD là tìm kiếm từ ngữ. Khi bệnh PD tiến triển, người bệnh cũng có thể gặp vấn đề về gọi tên hoặc gọi nhầm tên, có thể gặp khó khăn trong việc hiểu các thông tin phức tạp, và có thể sử dụng lối nói đơn giản hơn, ít tự phát hơn.

Rối loạn thị giác - không gian: Khó khăn trong việc nhận thức, xử lý, phân biệt và phản ứng với thông tin thị giác trong môi trường có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Ví dụ, người bệnh có thể gặp khó khăn khi di chuyển quanh nhà hoặc ước lượng khoảng cách khi với lấy một vật gì đó, từ đó làm tăng nguy cơ té ngã. Trong một số trường hợp, suy giảm thị giác - không gian trong bệnh PD cũng có thể dẫn đến việc nhận thức sai lệch về thị giác, hoặc ảo giác.

Nguyên nhân gây ra những thay đổi về nhận thức trong bệnh PD

Sự hiểu biết của chúng ta về nguyên nhân gây ra những thay đổi nhận thức trong bệnh PD vẫn chưa đầy đủ. Chúng ta biết rằng các vấn đề về nhận thức có liên quan đến cùng một thay đổi nền tảng trong não dẫn đến các triệu chứng vận động — nghĩa là sự chết sớm của các tế bào thần kinh, sự thay đổi về hóa học thần kinh trong não, và các biến đổi tiếp theo trong mạch thần kinh giữa các vùng não khác nhau. Ngoài ra, thể Lewy, các tập hợp protein bất thường được tìm thấy trong các tế bào thần kinh ở bệnh PD, có liên quan đến những thay đổi trong các đường dẫn truyền vận động và các đường dẫn truyền ảnh hưởng đến quá trình nhận thức.

Các yếu tố khác có thể gây ra và làm trầm trọng thêm các khó khăn về nhận thức. Tình trạng trầm cảm, lo âu, loạn thần, giấc ngủ chưa được điều trị, và các khó khăn hành vi khác có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề nhận thức. Ngoài ra, một số loại thuốc, dù là để điều trị bệnh PD hay các bệnh lý khác, có thể gây ra các tác động tiêu cực đến nhận thức, cũng như một số tình trạng y tế chung không liên quan đến bệnh PD, chẳng hạn như nhiễm trùng.

VẬN ĐỘNG – thông tin thêm từ Quỹ Bệnh Parkinson (Parkinson’s Disease Foundation):

• Vận động chậm:Vận động chậm có nghĩa là “chuyển động chậm.” Là một đặc điểm xác định của bệnh Parkinson, vận động chậm cũng mô tả tình trạng giảm sút nói chung các chuyển động tự phát, có thể tạo ra vẻ bất động bất thường và giảm biểu cảm trên khuôn mặt. Vận động chậm gây ra khó khăn với các chuyển động lặp đi lặp lại, chẳng hạn như gõ ngón tay. Do vận động chậm, người mắc bệnh Parkinson có thể gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày, chẳng hạn như cài khuy áo, cắt thức ăn hoặc đánh răng. Những người bị vận động chậm có thể đi với những bước ngắn, lê chân. Việc giảm chuyển động và phạm vi chuyển động bị hạn chế do vận động chậm có thể ảnh hưởng đến giọng nói của một người, có thể trở nên nhỏ hơn và kém rõ ràng hơn khi bệnh Parkinson tiến triển. https://www.parkinson.org/

Tiên lượng

Theo Viện Y tế Quốc gia (National Institutes of Health):

Chứng mất trí nhớ thể Lewy là một bệnh tiến triển, có nghĩa là các triệu chứng bắt đầu chậm và tồi tệ hơn theo thời gian. Bệnh kéo dài trung bình từ 5 đến 7 năm kể từ thời điểm chẩn đoán cho đến khi tử vong, nhưng khoảng thời gian này có thể dao động từ 2 đến 20 năm. Các triệu chứng phát triển và thay đổi nhanh đến mức nào tùy thuộc rất nhiều vào từng người, dựa trên sức khỏe tổng thể, tuổi tác và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Trong giai đoạn đầu của LBD, thường là trước khi được chẩn đoán, các triệu chứng có thể nhẹ và mọi người có thể sinh hoạt khá bình thường. Khi bệnh tiến triển, những người mắc LBD ngày càng cần được giúp đỡ nhiều hơn do sự suy giảm khả năng tư duy và vận động. Ở giai đoạn sau của bệnh, họ có thể hoàn toàn phụ thuộc vào người khác để được hỗ trợ và chăm sóc.–https://www.nia.nih.gov/alzheimers/publication/lewy-body-dementia/basics-lewy-body-dementia

Di truyền: Mặc dù có thành viên trong gia đình mắc LBD có thể làm tăng nguy cơ của một người, nhưng LBD thông thường không được coi là một bệnh di truyền.