REM Uykusu Davranış Bozukluğu ile Yaşamak

Eşine bakım veren New York'lu M. tarafından kaleme alınmıştır:

Birkaç yıl önce kocam, bazı akşamlar uykusunda bağırıp gülmeye, havaya yumruk atmaya ve kollarını bacaklarını sallamaya başladı; hatta bir seferinde kendini komodinin köşesine fırlattı. Diğer zamanlarda ise ellerinde ve bacaklarında hafif kas seğirmeleri oluyordu, bunların hiçbirinde uyanmıyordu. Sabahları bu yaşananlara dair hiçbir hatırası olmuyor ya da bu anlardan birinde onu uyandırsam da hatırlamıyordu. Akşamları tehlikelerden uzak durmak için uyumak üzere başka bir yatağa geçiyordum. Onun için daha fazla alan sağlamak amacıyla daha büyük bir yatak süngeri satın almıştık, ancak bu işe yaramadı.

Bazı insanların, muharebeye katılmış gazilerdeki travma sonrası stres bozukluğunda olduğu gibi, uykularında rüyalarını yaşadıklarını biliyordum. Ancak o savaşa katışmamıştı veya yakın zamanda bir travma geçirmemişti. İlk başta, rüyalarında sadece kötü adamları yumrukluyormuş gibi görünürken (ve sabahları ortalıkta hiç kötü adam yokken), duruma gülüp geçtik ve onlarla savaşmakta etkili olmuş olmalı dedik. Ama yine de bu durum kafamızı karıştırıyordu ve huzursuz ediciydi.

Kocamızın doktorundan bir uyku testi ayarlamasını istedik. The New York Times'da Alan Alda tarafından yazılmış bir makale okumuştum; kendisi REM uykusu davranış bozukluğu ile Parkinson hastalığı arasındaki bağlantıyı biliyordu ve ellerinde titreme ya da yürürken ayak süreme gibi belirtiler olmasa da, doktoru beyin tomografisine gerek görmemesine rağmen bu test yapıldı. Görünüşe bakılırsa bu durum temel olarak Alan Alda'nın ünlü biri olması ve ısrar etmesi sayesinde gerçekleşti. Test, gerçekten de Parkinson hastalığı olduğunu gösterdi.

O sırada, uykudaki bu belirtinin çoğunlukla kişinin halihazırda Parkinson hastalığı (PD) veya Lewy body demansı gibi nörodejeneratif bir rahatsızlığa sahip olduğu ya da ileride geliştireceği anlamına geldiğini bilmiyorduk. “Aslında, PD'nin erken belirtileri arasında RBD özel bir yer tutar… sahip olduğumuz en güçlü klinik prodromal belirteçtir” (Scientific American, Şubat 2023 tarihli “When Dreams Foreshadow Brain Disease” makalesinden). Ve “bazı araştırmalar, rüyada yaşananları fiziksel olarak canlandırmanın, kişinin yaşamı boyunca bir nörodejeneratif hastalığa yakalanma riskinin yüzde 80'den fazla olduğunu gösterdiğini” belirtmektedir.

Kocamın rüyalarını hareketleriyle canlandırması devam ediyor. Bu durum şu sıralar artık gündüzleri uyuyakaldığında, televizyon izlerken, kitap okurken veya araba yolculuğu sırasında bile gerçekleşiyor. Bu durum kafat karıştırıcı olsa da nörolog bunun endişe verici olmadığını söylüyor.

Yine de benim için, onunla birlikte bir şey yaparken tamamen uyanık mı yoksa yarı uykulu mu olduğunu bilmemek garip hissettirebiliyor; ayrıca konuştuğunda bunun, paylaştığımızı sandığımız anla ilgili değil, rüyasındaki bir şeyden kaynaklanabileceğini düşünmek garip geliyor.