Omgaan met hallucinaties en wanen – Deel I

Het is verwarrend en kan erg eng zijn om bij een dierbare te zijn die hallucinaties ervaart. In deze blog bespreken we "eenvoudige" hallucinaties. In deel 2 bespreken we de ingewikkeldere situatie van wanen met of zonder hallucinaties.

Angst is vaak onze eerste reactie wanneer onze dierbare met LBD dingen ziet die er niet zijn, omdat we ons daardoor desoriënterend en niet in controle voelen. Maar het is vaak niets om bang voor te zijn. Dus, als je voor het eerst merkt dat je dierbare iets ziet dat er niet is… Haal adem. Dit voelt misschien als een crisis. Dat is het eigenlijk niet. Neem een paar seconden de tijd om te gronden, fysiek en emotioneel. Voel letterlijk je voeten op de grond. Haal een paar keer adem en adem t-e-r-g-e-n-d langzaam uit.

Zodra je dat hebt gedaan, beoordeel je de situatie. Dit is niet het moment om de persoon terecht te wijzen en te proberen hem of haar met harde hand terug te slepen naar de werkelijkheid. Als je dat doet, raakt diegene waarschijnlijk overstuur en escaleert de situatie, wat inderdaad tot een crisis kan leiden. In veel gevallen helpt het om gewoon nieuwsgierig te zijn naar wat ze zien. Ze vinden het misschien verwarrend en hebben behoefte om te praten over wat ze ervaren.

In een vroeg stadium van de ziekte kan de persoon met LBD je vragen of jij ziet wat hij of zij ziet. Als ze zich bewust zijn van hun diagnose en hierover kunnen praten, kun je uitleggen dat dit hoort bij hun ziekte. Wees geruststellend en praat rustig en kalm. Het geweldige aan LBD is hoe iemands begrip van moment tot moment kan veranderen en dat ze erover moeten kunnen praten wat ze ervaren. (Voor mensen in dit stadium van de ziekte kan onze LBD Crew-steungroep nuttig zijn.)

Ik leerde een eenvoudige aanpak van een van de zorgverleners van mijn man. Toen mijn man aan haar vroeg "wie zijn al die mensen in de kamer achter je?" antwoordde ze: "Ik weet het niet, want soms kun jij dingen zien die ik niet kan, maar wat ze hier ook doen, je bent veilig en ik ben ook bij je." Hiermee erken je dat jij niet kunt zien wat hij ziet, maar veroordeel of the gecorrigeer je de waarnemingen van de persoon ook niet. Zeggen dat iemand iets "kan" is zelfs een beetje krachtig. Mensen met LBD hebben al zoveel verloren. Te horen krijgen dat ze iets kunnen wat wij niet kunnen, is gewoon heel fijn. Ik realiseerde me dit toen ik deze reactie bij mijn man kon gebruiken. Toen hij me vroeg naar iets dat hij zag, vroeg ik hem met een glimlach op mijn gezicht: "Ik weet niet precies wat je ziet. Zou het kunnen dat je je superkrachten gebruikt om dingen te zien die ik niet kan?" Hij kreeg een tevreden, bijna trotse glimlach op zijn gezicht en knikte wetend: "Dat denk ik wel." Het bleef allemaal speels en al snel deed die hallucinatie er niet meer toe. Vaak, wanneer de hallucinatie niet eng begint, kan een kalme, vriendelijke aanpak de situatie oplossen. Het respecteert de subjectieve werkelijkheid van de persoon, waardoor deze waarschijnlijk rustiger blijft. En vaak wordt de persoon afgeleid en gaat hij weer door. Op andere momenten is het niet erg om het gewoon uit te laten razen. Mijn man vertelde me ooit: "Ik heb het de laatste tijd zo leuk gehad om met de kleine kinderen te spelen." Ik realiseerde me dat hij de laatste tijd inderdaad kleine kinderen hallucineerde en ik was er eerlijk gezegd blij mee dat hij ervan genoot!

Een veelvoorkomende uitlokker van hallucinaties kan een voorwerp aan de andere kant van de kamer zijn. Lewy body dementie tast de visuele hersenschors aan, waardoor de hersenen van de persoon de binnenkomende informatie verkeerd interpreteren. Een trui die over de leuning van een stoel hangt, kan eruitzien als een persoon met lang haar die naar hen staart. Het kan dus zo simpel zijn om dingen rustig te verplaatsen. Dit werkt met name goed wanneer de persoon kan begrijpen dat hij of zij een ziekte heeft die de dingen die ze zien kan veranderen.

Dit is echter misschien niet genoeg om de persoon gerust te stellen en de situatie rustig te houden. Soms moet je misschien ingrijpen. Vraag of er iets is dat ze willen dat je doet. Bijvoorbeeld als ze kleine diertjes zien rondrennen. Wees ook nu weer kalm en nieuwsgierig. "Moet ik ze de kamer uit drijven?" "Zullen we naar een andere kamer gaan? Ze gaan weg als we dat doen." Wees inventief. Bedenk hoe je hiermee om zou gaan bij een jong kind dat alsof speelt. Je doel is niet om hen te corrigeren over de werkelijkheid, maar om de persoon kalm en onbevreesd te houden. Om ze gerust te stellen dat ze veilig zijn.

Tot slot moeten we een veel zeldzamere, maar nog steeds niet ongewone situatie noemen. Dat is een negatieve hallucinatie. Dit gebeurt wanneer iemand direct naar een voorwerp kijkt, maar het simpelweg niet kan zien. Bijvoorbeeld dat ze de tv-afstandsbediening niet kunnen "zien", ondanks dat deze op een tafel ligt, recht voor de neus van de persoon. Dit fenomeen heeft ertoe geleid dat sommige families gefrustreerd raakten toen ze hun dierbare naar een oogarts brachten in de veronderstelling dat er iets mis was met de ogen, om vervolgens te horen te krijgen dat het zicht van de persoon prima is. In feite is dit een andere uiting van de verstoring van het visuele centrum van de hersenen. Deze situatie kan vaak erg frustrerend zijn voor de mantelzorger. De beste aanpak is om ze het voorwerp rustig aan te geven. Zodra je hun hand naar het voorwerp leidt, lijkt de persoon het te kunnen zien.

Dit zijn slechts enkele manieren om met de "eenvoudigere" hallucinaties om te gaan. Als lezers van deze blog succes hebben gehad met andere strategieën, deel deze dan in het opmerkingendeling. En onthoud zoals altijd dat het Lewy Body Dementia Resource Center er voor je is via onze hulplijn, evenals onze lokale en nationale steungroepen voor zowel mantelzorgers als mensen met LBD.