Lewy Cisimcikli Demans Nasıl Teşhis Edilir: Testler, Kriterler ve 1 Yıl Kuralı

Doğru Lewy cisimcikli demansı teşhisini koydurmak aylar hatta yıllar sürebilir. Sevdiğiniz kişinin, doktorların size söyledikleriyle tam olarak uyuşmayan belirtilerle mücadele edişini izlediniz. Önce Alzheimer dediler, ancak halüsinasyonlar erken başladı ve kafa karışıklığı, Alzheimer'ın tipik olarak izlediği aşamalı bir gerileme şeklinde değil, tahmin edilemeyecek şekilde gelip gidiyor. Sonra Parkinson dediler, ancak düşünme problemleri yıllar sonra değil, fiziksel belirtilerle aynı anda ortaya çıktı.

Cevaplar arıyorsanız, yalnız değilsiniz. Lewy cisimcikli demansı (LBD), belirtileri diğer rahatsızlıklarla örtüştüğü için sıklıkla yanlış teşhis edilir. LBD'nin nasıl teşhis edildiğini anlamak, uygun bir değerlendirme talep etmenize ve size konulan teşhisin gördüğünüz durumla uyuşmadığını fark etmenize yardımcı olabilir.

Önemli Noktalar

• Şu anda, Lewy cisimcikli demansını kesin olarak teyit eden tek bir test yoktur. Teşhis; klinik değerlendirmeye, belirti kalıplarına ve diğer rahatsızlıkların dışlanmasına dayanır.
• 1 yıl kuralı, LBD'yi Parkinson hastalığı demansından ayırır. Bilişsel belirtiler hareket belirtilerinden önce veya bu belirtilerin başlamasından sonraki bir yıl içinde ortaya çıkarsa, teşhis genellikle Lewy cisimcikli demansıdır.
• Dört temel özellik LBD'ye işaret eder. Dalgalanan biliş, görsel halüsinasyonlar, REM uykusu davranış bozukluğu ve parkinsonizm. Bunlardan ikisinin veya daha fazlasının varlığı LBD'yi muhtemel kılar.
• Yanlış teşhis yaygındır. Birçok kişiye LBD tespit edilmeden önce ilk başta Alzheimer, Parkinson veya psikiyatrik bir rahatsızlıkları olduğu söylenir.
• Uzmanlar fark yaratır. Hareket bozukluğu nörologları ve davranışsal nörologlar LBD kalıplarını tanıma konusunda daha fazla deneyime sahiptir.

Lewy Cisimcikli Demans Neden Zor Teşhis Edilir?

Hiçbir kan testi veya beyin taraması, bir kişinin yaşamı boyunca Lewy cisimcikli demansını kesin olarak teyit edemez. LBD'yi tam bir kesinlikle teşhis etmenin tek yolu, patologların beyin dokusunu Lewy cisimcikleri açısından doğrudan inceleyebileceği otopsidir. Bir cilt biyopsisi testi ve/eller lomber ponksiyon (bel ponksiyonu) teşhise yardımcı olabilir, ancak %100 kesin sonuç vermez.

Bu durum, doktorların klinik teşhise güvenmesini, belirtileri gözlemlemesini, bunların ilerleyişini takip etmesini ve diğer olası nedenleri dışlamasını gerektirir. Bu da birçok hekimin, hatta nörologların bile güvenle tanımlayacak kadar sık görmediği bir kalıbı tanımayı gerektirir.

Belirtilerin kendisi kafa karışıklığı yaratır. Görsel halüsinasyonlar psikiyatriye sevk edilmeye yol açabilir. Hareket problemleri Parkinson hastalığına işaret eder. Hafıza şikayetleri Alzheimer'ı düşündürür. Tek başına ele alınan her belirtinin başka açıklamaları vardır. Teşhisin anahtarı, bunların birbirine nasıl uyduğunu görmektir.

Lewy Cisimcikli Demansın Dört Temel Özelliği

Uzmanların ortak kararıyla belirlenen teşhis kriterleri, LBD'ye işaret eden dört temel klinik özelliği tanımlar. Bunlardan ikisinin veya daha fazlasının varlığı teşhisi muhtemel kılar. 

Dalgalanan Biliş ve Uyanıklık

Sevdiğiniz kişinin düşünme ve dikkat becerileri büyük ölçüde değişir, bazen saatler içinde bile farklılık gösterir. Sabahları zinde ve ilgili görünebilirken, öğleden sonra kafası karışmış ve uykulu olabilir, ardından akşam saatlerinde tekrar netleşebilir. Bu dalgalanma, LBD'yi, bilişsel gerilemenin daha istikrarlı olduğu Alzheimer hastalığından ayırır.

Tekrarlayan Görsel Halüsinasyonlar

Ayrıntılı ve net görsel halüsinasyonlar LBD'de erken ortaya çıkar. Sevdiğiniz kişi orada olmayan insanlar, hayvanlar veya nesneler görür. Bu vizyonlar canlı ve gerçekçidir. Erken dönemdeki halüsinasyonlar, diğer demans türlerinden ziyade LBD'nin güçlü bir göstergesidir.

REM Uykusu Davranış Bozukluğu

REM uykusu davranış bozukluğu, kişilerin rüyalarını fiziksel olarak, bazen şiddetli bir şekilde yaşamalarına neden olur. Uyku sırasında yumruk atabilir, tekme atabilir veya bağırabilirler. Bu belirti genellikle diğer LBD işaretlerinden yıllar önce ortaya çıkar ve gelecekteki Lewy cisimcikli hastalığın en güçlü göstergelerinden biridir.

Parkinsonizm

LBD'li kişilerin çoğunda zamanla Parkinson hastalığına benzer hareket belirtileri gelişir. Bunlar arasında yavaş hareket etme, kaslarda sertlik, titreme, sürüyerek yürüme ve yüzde ifade azalması yer alır. Bunların bilişsel belirtilere göre ne zaman ortaya çıktığı, LBD'yi demanslı Parkinson hastalığından ayırmaya yardımcı olur.

1 Yıl Kuralı Açıklandı

1 yıl kuralı, doktorların Lewy cisimcikli demansı (LCC / DLB) ile Parkinson hastalığı demansını (PHD / PDD) birbirinden ayırmasına yardımcı olur. Her iki rahatsızlık da beyinde Lewy cisimcikleri içerir. Aralarındaki fark, hangi belirtilerin önce ortaya çıktığıdır.

Lewy cisimcikli demansı: Bilişsel belirtiler önce veya hareket belirtilerinin başlamasından sonraki bir yıl içinde ortaya çıkar.

Parkinson hastalığı demansı: Hareket belirtileri önce ortaya çıkar ve belirgin bir bilişsel gerileme gelişmeden önce en az bir yıl veya daha uzun süre varlığını sürdürür.

Sevdiğiniz kişide hareketlerde yavaşlama ve sertlik geliştiyse, ardından altı ay sonra hafıza sorunları ve halüsinasyonlar başlamışse, teşhis genellikle Lewy cisimcikli demansı olurdu. Bilişsel belirtiler ortaya çıkmadan önce beş yıldır Parkinson hastalığı varsa, bu durum Parkinson hastalığı demansı olurdu.

Her iki rahatsızlık da Lewy cisimcikli demansı şemsiyesi altına girer ve her ikisi de kaçınılması gereken ilaçlar konusunda benzer önlemler gerektirir. Ayrım, öncelikle hastalığı takip etmek ve muhtemel ilerleyişini anlamak açısından önemlidir.

Lewy Cisimcikli Demansı için 3 Dakikalık Test Nedir?

University of Miami Comprehensive Center for Brain Health'te nörolog olan Dr. James Galvin, LBD belirtilerini değerlendirmeye yardımcı olmak için 3 dakikalık bir test geliştirdi. Test 10 adet evet veya hayır sorusu içerir. Bunların altısı mantıksız düşünceler, halüsinasyonlar veya aşırı uyku gibi motor olmayan belirtileri kapsar; dördü ise kollarda ve bacaklarda sertlik, hareketlerde yavaşlık ve denge sorunları gibi motor belirti yönlerini içerir. Bu test bir doktor (tercihen bir nörolog) tarafından yapılmalıdır.

Diğer yaygın tarama testleri arasında Mini Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE) ve Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) yer alır. Bunlar yaklaşık 10 dakika sürer ve hafızayı, dikkati, dili ve diğer bilişsel işlevleri değerlendirir. Bilişsel bozukluğu tespit edebilirler ancak bunun nedenini belirleyemezler.

Bazı araştırmalar, LBD'nin karakteristik bir özelliği olan dalgalanan dikkat durumu için kısa değerlendirmeleri incelemiştir. Ancak hiçbir kısa test, deneyimli bir hekimin kapsamlı klinik değerlendirmesinin yerini tutamaz.

LBD Teşhisini Destekleyen Testler

LBD'yi kesin olarak kanıtlayan bir test olmasa de, birkaç test tanıyı destekleyebilir veya diğer durumları dışlayabilir.

Beyin Görüntülemesi

MR (MRI) ve BT (CT) taramaları; inmeleri, tümörleri veya diğer yapısal sorunları dışlamaya yardımcı olur. LBD'de bu taramalar genellikle nispeten normal görünür veya Alzheimer hastalığında sıklıkla görülen belirgin küçülmenin aksine yalnızca hafif değişiklikler gösterir.

DaTscan

Bu özel görüntüleme testi beyindeki dopamin aktivitesini gösterir. Azalmış dopamin fonksiyonu bir LBD veya Parkinson tanısını destekler ve Alzheimer hastalığının dışlanmasına yardımcı olur. Pozitif bir DaTscan, LBD için destekleyici kanıt olarak kabul edilir.

Uyku Çalışmaları

Polisomnografi, olası LBD'yi güçlü bir şekilde destekleyen REM uykusu davranış bozukluğunu doğrulayabilir. Sevdiğiniz kişi rüyalarını yaşıyormuş gibi hareketler sergiliyorsa, bunu bir uyku testi ile belgelemek nesnel kanıt sağlar.

Syn-One Cilt Testi

Syn-One Testi, Parkinson hastalığı, Lewy cisimcikli demans ve ilgili bozukluklar dahil olmak üzere sinükleinopati düşündüren klinik özelliklere sahip hastaların tanısal değerlendirmesine yardımcı olmak için patolojik kanıt sağlayan bir cilt biyopsisi testidir.  

Otonom Sinir Sistemi Fonksiyon Testleri

Kalp hızı değişkenliğini, kan basıncı tepkilerini ve diğer otonom fonksiyonları ölçen testler, LBD'de yaygın görülen düzensizliği ortaya çıkarabilir. Anormal sonuçlar tanıyı destekler.

Doğru Teşhisi Koydurmak

Sevdiğiniz kişide Lewy cisimcikli demans olduğundan şüpheleniyor ancak henüz doğru bir tanı konmadıysa, şu adımları izleyin.

• Belirtileri dikkatlice belgeleyin: Gözlemlerinizi, belirtilerin ne zaman ortaya çıktığını ve nasıl dalgalandığını yazın. Yıllar önce başlamış olsa bile rüyaları yaşama geçmişini not edin. Bu bilgileri randevulara götürün.
• Bir uzmana görünün: Genel nörologların LBD konusunda sınırlı deneyimi olabilir. Hareket bozuklukları uzmanı nörologlar ve davranışsal nörologlar daha fazla vakıa görür ve örüntüleri daha kolay fark eder. Mevcut doktorunuz kararsız görünüyorsa sevk isteyin.
• Kapsamlı değerlendirme talep edin: Kapsamlı bir değerlendirme; ayrıntılı tıbbi geçmişi, nörolojik muayeneyi, bilişsel testleri ve muhtemelen görüntülemeyi veya diğer destekleyici testleri içerir. Kısa muayenehane ziyaretleri karmaşık tanılar için yeterli değildir.
• Gerekirse ikinci bir görüş alın: Konulan tanı gördüklerinizle uyuşmuyorsa başka bir değerlendirme arayın. Yanlış tanı yaygındır ve doğru tanıyı almak tedavi kararları ile güvenlik açısından önem taşır.

Doğru tanı hastalığı ortadan kaldırmaz ancak geri kalan her şeyi değiştirir. Neden şahit olduğunuzu açıklar. Daha güvenli tedavi seçimleri yapmanıza rehberlik eder ve sizi uygun kaynaklar ile destekle buluşturmaya yardımcı olur.

Uzman bulma konusunda yardıma ihtiyacınız varsa veya tanı süreci hakkında sorularınız varsa, ekibimiz buradadır. Yardım hattımız yılın her günü Doğu saatiyle 08.00 ile 20.00 arasında 516-218-2026 veya 833-LBDLINE numaralarından hizmet vermektedir. Bize norma@lbdny.org adresinden e-posta yoluyla da ulaşabilirsiniz..

SSS: Lewy Cisimcikli Demansı Teşhisi

Doktorlar Lewy cisimcikli demans tanısını nasıl koyar?

Doktorlar LBD tanısını belirtileri, tıbbi geçmişi ve klinik muayeneyi değerlendirerek koyarlar. Dalgalanan bilişsel durum, görsel halüsinasyonlar, REM uykusu davranış bozukluğu ve parkinsonizm gibi temel özellikleri ararlar. DaTscan ve uyku çalışmaları gibi destekleyici testler tanıyı güçlendirebilir.

Lewy cisimcikli demans için 1 yıl kuralı nedir?

1 yıl kuralı, Lewy cisimcikli demansı Parkinson hastalığı demansından ayırır. Bilişsel belirtiler hareket belirtilerinden önce veya hareket belirtileriyle birlikte bir yıl içinde ortaya çıkarsa tanı Lewy cisimcikli demanstır. Hareket belirtileri bilişsel gerilemeden bir yıldan daha uzun süre önce başlarsa, bu Parkinson hastalığı demansıdır.

Lewy cisimcikli demansı doğrulayan bir test var mı?

Yaşam süresi boyunca LBD'yi tek başına doğrulayan bir test yoktur. Kesin tanı otopsi gerektirir. Bununla birlikte, klinik değerlendirmenin DaTscan, uyku çalışmaları ve otonom sinir sistemi fonksiyon testi gibi destekleyici testlerle birleştirilmesi tanıyı yüksek olasılıklı hale getirebilir.

Lewy cisimcikli demansa neden sıklıkla yanlış tanı konur?

LBD belirtileri Alzheimer, Parkinson ve psikiyatrik durumlarla örtüşmektedir. Birçok doktor az sayıda LBD vakası görür ve örüntüyü fark edemez. Her bir belirtinin tek başına başka açıklamaları olduğundan, aralarındaki bağlantı gözden kaçar.

Lewy cisimcikli demans tanısını ne tür bir doktor koymalıdır?

Hareket bozuklukları uzmanı nörologlar ve davranışsal nörologlar LBD konusunda en fazla deneyime sahiptir. Genel pratisyenlerin veya hatta genel nörologların gözden kaçırabileceği belirti örüntülerini fark ederler. LBD'den şüpheleniyorsanız bir uzmana sevk edilmeyi talep edin.