tài nguyên cho người chăm sóc
Tầm quan trọng của việc hỗ trợ người chăm sóc
Người chăm sóc cho những người mắc chứng Chứng mất trí nhớ thể Lewy phải đảm nhận một vai trò vô cùng quan trọng và vất vả khi họ…
Trong bài viết trên blog trước về chủ đề Ảo giác và Hoang tưởng, chúng tôi đã bàn về cách xử lý các trường hợp ảo giác đơn giản, không gây sợ hãi và cách ngăn không cho tình hình trở nên tồi tệ hơn. Nhưng phải làm gì khi người bệnh LBD trải qua một cơn ảo giác vô cùng đáng sợ và bản chất của nó đã đẩy tình huống thành một cơn hoang tưởng cần phải được xử lý và xua tan để giữ cho người bệnh bình tĩnh và an toàn.
Một người bị ảo giác là đang nhìn thấy (hoặc nghe thấy, nếm thấy, cảm nhận thấy) thứ gì đó thực tế không có ở đó. Thường thì điều này liên quan đến thì giác, nhưng các giác quan khác cũng có thể bị ảnh hưởng. Hoang tưởng là một niềm tin sai lầm về một tình huống được duy trì bất chấp mọi bằng chứng trái ngược.
Những ảo giác đi kèm với niềm tin hoang tưởng thường rất đáng sợ đối với người mắc LBD. Vào giai đoạn sau của bệnh, chồng tôi tin rằng chiếc giường bệnh của ông là một con chiếc thuyền sắp bị nước nhấn chìm. Căn phòng mờ tối và ông vừa tỉnh dậy trong trải nghiệm kinh hoàng này. Tình cờ là điều đầu tiên tôi làm là bật tất cả đèn trong phòng lên và ông nhìn xung quanh với vẻ hơi hoang mang. Lúc đầu ông vẫn sợ hãi, nhưng dần bình tĩnh lại khi tôi đi vòng quanh chỉ vào “nhìn kìa, đây là tủ quần áo của chúng ta, còn đây là cửa sổ nhìn ra ngoài, và cái ghế”, v.v. Ông dần nhận ra không có nước; rằng ông đang ở trong phòng ngủ của mình. Phản ứng này trái ngược với tất cả các lời khuyên trước đây về việc không được chỉnh sửa người bệnh về những ảo giác của họ. Nhưng đôi khi bạn chỉ theo bản năng mà thử làm điều gì đó. Nếu người bệnh vô cùng hoảng sợ, bạn hãy làm những gì có thể để cố gắng trấn an họ và giúp họ cảm thấy an toàn.
Một số người sẽ trải qua các cơn hoang tưởng bị hại. Có lần chồng tôi cứ khăng khăng đòi tôi đưa thẻ an sinh xã hội, giấy khai sinh, v.v. để chứng minh tôi là ai vì ông đinh ninh rằng tôi đang lấy cắp tiền của ông. Bằng cách nào đó, tôi biết rằng việc đưa cho ông xem các giấy tờ sẽ chẳng ích gì, vì khi đó ông sẽ nghĩ có thể tôi đã làm giả chúng. Thay vào đó, tôi chỉ ngồi xuống cạnh ông và lặng lẽ bắt đầu lật qua album ảnh cưới của chúng tôi, chỉ vào những người khác trong ảnh trước và cuối cùng là hai chúng tôi. Tôi không nói gì thêm về việc ông cần tôi chứng minh tôi là ai, mà chỉ nói về những người trong ảnh: cháu gái và cháu trai, anh chị em của chúng tôi, v.v. Sự chuyển hướng sự chú ý đó đã có tác dụng.
Một lần khác, ông cứ khăng khăng đòi rời khỏi nhà chúng ta. Tôi đã lỡ dại tranh cãi với ông, bảo với ông rằng trời đã tối, rằng việc tự ý ra ngoài là không an toàn, v.v., dùng lý lẽ để tranh luận và cố gắng thuyết phục ông. Điều này làm ông càng lúc càng tức giận hơn cho đến khi ông nói, “nếu em cứ nói thế, anh sẽ đấm vào mặt em đấy. Anh không muốn thế nhưng anh sẽ làm.” Phản ứng ban đầu của tôi là tranh cãi và thuyết phục ông rằng ông không thể rời đi xuất phát từ sự sợ hãi và mức độ căng thẳng của tôi. Điều này đã thêm năng lượng tiêu cực vào cuộc trò chuyện và làm tình hình trở nên tồi tệ hơn. Bột phát không chỉ ông ấy chìm trong hoang tưởng rằng mình không ở nhà, mà chúng tôi còn rơi vào một cuộc tranh giành quyền kiểm soát.
Thế là tôi thay đổi cách xử lý và trở nên rất trầm ngâm. Tôi bình tĩnh ngừng giao tiếp bằng mắt và nhìn xuống điện thoại di động như thể đang đọc gì đó. Sau đó, ông chật vật đứng dậy và đi về phía hành lang hướng về phòng ngủ, nghĩ rằng mình đang rời khỏi căn hộ. Ông ở đó khoảng 5 phút. Khi ông quay lại, toàn bộ sự việc đã kết thúc. Ông vui vẻ nói “chào em” khi bước vào phòng. Tất nhiên, tôi không hề biết mọi chuyện sẽ diễn ra theo hướng nào, nhưng nó chắc chắn bắt đầu được giải quyết khi tôi rút lui khỏi cuộc tranh cãi. Vì vậy, một câu thần chú nhỏ, “đừng thêm năng lượng tiêu cực vào tình huống” có thể rất hữu ích.
Việc có một hoặc hai người mà bạn tin tưởng có thể giúp ích trong “hộp dụng cụ” chăm sóc của bạn cũng là một ý kiến hay. Một người quen thuộc hiểu rõ tình huống và có thể ghé thăm trong lúc bạn “đi làm việc vặt” là sự trợ giúp vô cùng lớn. Phải thừa nhận rằng không phải ai cũng may mắn có được người có thể bỏ hết mọi việc để đến giúp đỡ, nhưng nếu bạn có, sự phân tán sự chú ý từ một người khác thường có thể đủ để xoa dịu tình hình.
Cuối cùng, tôi không có bằng chứng y tế cho việc này, nhưng tôi đã nhận thấy, giống như những người chăm sóc LBD khác, rằng một cơn hoang tưởng dường như có giới hạn thời gian và sẽ “tự biến mất” sau khoảng 30 phút. Tôi không biết đây có thực sự là một thực tế đáng tin cậy hay không, nhưng nếu bạn bắt đầu nhận thấy một mô hình tương tự như vậy ở người thân của mình, điều đó có thể giúp bạn giữ bình tĩnh khi biết rằng “điều này rồi cũng sẽ qua”.
Có một số loại thuốc được dùng để làm dịu các loại ảo giác và hoang tưởng này. Tuy nhiên, quyết định thử dùng thuốc hướng thần phải được cân nhắc kỹ lưỡng bởi bác sĩ thần kinh của bệnh nhân, người hiểu rõ về mức độ nghiêm trọng của việc kê đơn các loại thuốc này cho người mắc LBD. (Để biết thêm thông tin về chủ đề này, vui lòng xem bài viết trên blog của chúng tôi từ tháng 3 năm 2021, Thuốc chống loạn thần ảnh hưởng như thế nào đến những người mắc chứng sa sút trí tuệ thể Lewy).
Tóm lại: điều quan trọng nhất cần nhớ khi giúp đỡ người thân vượt qua một cơn ảo giác hoặc hoang tưởng khó khăn là giữ bình tĩnh, nói năng nhỏ nhẹ và điềm tĩnh. Đừng thêm năng lượng không cần thiết vào tình huống. Bạn càng tranh cãi, tình hình càng trở nên tồi tệ hơn. Các chiến lược có thể giúp ích là đánh lạc hướng, tạm thời rời đi phòng khác, hoặc đơn giản là không đáp lại nội dung đó và đổi chủ đề. Hãy ghi nhớ rằng mục tiêu của bạn là giúp người thân cảm thấy an toàn.
Chúng tôi rất hoan nghênh các bình luận và câu hỏi. Điều gì đã phát huy tác dụng với bạn? Và hãy nhớ rằng, Đường dây trợ giúp của chúng tôi luôn sẵn sàng mỗi ngày.
