Wat veroorzaakt Lewy-body-dementie? Uitlokkende factoren en risicofactoren

Wanneer bij iemand van wie u houdt de diagnose lewy-body-dementie (LBD) wordt gesteld, is een van de eerste vragen die u stelt waarom. Hoe komt dit? Had dit voorkomen kunnen worden? Het eerlijke antwoord is dat wetenschappers niet precies begrijpen waarom sommige mensen LBD krijgen en anderen niet. Maar onderzoek heeft wel uitgewezen wat er in de hersenen gebeurt en welke factoren het risico vergroten.

Belangrijkste punten

• LBD wordt veroorzaakt door abnormale eiwitneerslagen die lewy-lichaampjes worden genoemd. Deze hopen zich op in hersencellen en verstoren de normale werking
• De exacte aanleiding voor de vorming van lewy-lichaampjes blijft in de meeste gevallen onbekend
• Leeftijd is de grootste risicofactor; de meeste gevallen ontstaan na de leeftijd van 50 jaar
• Mannen hebben meer kans om LBD te krijgen dan vrouwen
• Het hebben van een familielid met LBD of de ziekte van Parkinson vergroot het risico een beetje, maar LBD is meestal niet erfelijk
• REM-slaapgedragsstoornis en verlies van reukvermogen zijn vroege waarschuwingssignalen die samenhangen met een hoger risico op LBD
• Er is momenteel geen bewezen manier om LBD te voorkomen

Waarom er lewy-lichaampjes in de hersenen ontstaan

LBD ontstaat wanneer een eiwit genאemt alfa-synucleïne verkeerd vouwt en samenklontert in hersencellen. Deze abnormale eiwitneerslagen worden lewy-lichaampjes genoemd, vernoemd naar de neuroloog die ze in 1912 voor het eerst beschreef. Onder een microscoop zien ze eruit als ronde massa's binnen in neuronen.

In gezonde hersenen helpt alfa-synucleïne bij de communicatie tussen zenuwcellen. Maar wanneer dit eiwit zich verkeerd vouwt, begint het aan elkaar te plakken en klonten te vormen. Deze klonters beschadigen de neuronen waarin ze zich bevinden en verstoren de chemische boodschappers van de hersenen. Twee boodschappers worden in het bijzonder getroffen: acetylcholine, wat belangrijk is voor het geheugen en om te leren, en dopamine, wat invloed heeft op beweging, stemming en denken.

Waar de lewy-lichaampjes zich in de hersenen bevinden, bepaalt welke symptomen optreden. Wanneer ze zich ophopen in gebieden die het denken en het geheugen aansturen, ontstaan cognitieve klachten. Wanneer ze zich vormen in gebieden die beweging aansturen, ontstaan parkinsonachtige symptomen. Bij LBD verspreiden de lewy-lichaampjes zich door de hele hersenen, en daarom tast de ziekte zoveel verschillende functies aan.

Wetenschappers weten nog steeds niet wat alfa-synucleïne ertoe aanzet om zich te misvormen. Onderzoek suggereert dat de abnormale eiwitten zich via een kettingreactie van cel tot cel kunnen verspreiden, maar wat dat proces in gang zet blijft een van de grote mysteries van de ziekte.

Risicofactoren voor lewy-body-dementie

Hoewel onderzoekers geen enkele oorzaak kunnen aanwijzen, worden verschillende factoren in verband gebracht met een hoger risico op het ontwikkelen van LBD.

Leeftijd is de bekendste risicofactor. LBD treft vooral mensen boven de 50 en het risico neemt toe naarmate men ouder wordt. De ziekte komt bij jongere volwassenen zelden voor.

Geslacht speelt een rol. Statistisch gezien wordt bij mannen vaker de diagnose LBD gesteld dan bij vrouwen, al weten onderzoekers niet precies waarom. Mogelijke verklaringen zijn verschillen in blootstelling aan hormonen, genetische factoren of blootstelling aan giftige stoffen op het werk.

Familiegeschiedenis heeft enige invloed. Het hebben van een naaste familieleden met LBD of de ziekte van Parkinson vergroot het risico een klein beetje. LBD wordt echter meestal niet als een erfelijke ziekte beschouwd. De meeste mensen die de ziekte krijgen, hebben geen familieleden met LBD.

Genetica draagt in sommige gevallen bij. Bepaalde genvarianten, waaronder APOE (dat ook is gekoppeld aan de ziekte van Alzheimer) en GBA, hangen samen met een verhoogd risico op LBD. Maar het hebben van deze genen betekent niet dat iemand de ziekte zeker zal krijgen, en de meeste mensen met LBD hebben geen aanwijsbare genetische oorzaak.

REM-slaapgedragsstoornis hangt sterk samen met LBD in de toekomst. Mensen met deze aandoening beelden hun dromen letterlijk uit tijdens het slapen. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen bij wie REM-slaapgedragsstoornis is vastgesteld, later LBD of de ziekte van Parkinson krijgen, soms pas tientallen jaren later. Dit suggereert dat het ziekteproces al lang kan beginnen voordat er andere symptomen opdrgen.

Verlies van reukvermogen is een ander vroeg waarschuwingssignaal dat wordt geassocieerd met een hoger risico. Een verminderd vermogen om geuren waar te nemen treedt vaak jaren vóór cognitieve of bewegingssymptomen op.

Kunnen levensstijl of omgeving lewy-body-dementie veroorzaken?

Onderzoekers onderzoeken actief of omgevingsfactoren bijdragen aan LBD. Sommige vroege onderzoeken wijzen op mogelijke verbanden met luchtvervuiling, bepaalde metalen en sommige infecties. Koffieconsumptie en het mediterrane dieet kunnen beschermende effecten hebben. Geen van deze bevindingen is echter definitief genoeg om als basis voor preventiestrategieën te dienen.

In tegenstelling tot hartziekten of diabetes type 2 zijn er geen bewezen leefstijlveranderingen die LBD kunnen voorkomen. Dat gezegd hebbende, wat goed is voor de algehele hersengezondheid, kan helpen. Regelmatige lichaamsbeweging, mentale stimulatie, sociale contacten en het beheersen van cardiovasculaire risicofactoren zoals een hoge bloeddruk en diabetes zijn redelijke benaderingen, ook zonder specifiek bewijs voor de preventie van LBD.

Waarom uw dierbare?

Als u op zoek bent naar antwoorden over waarom dit is overkomen aan iemand van wie u houdt, vindt u mogelijk geen bevredigende verklaring. In de meeste gevallen is er geen aanwijsbare oorzaak. Uw naaste heeft niets verkeerd gedaan. Zij hadden dit niet kunnen voorkomen.

Wat nu telt, is de ziekte begrijpen zodat u de best mogelijke zorg en ondersteuning kunt bieden. Voor meer informatie over het verloop van LBD en wat u kunt verwachten, raadpleeg onze complete gids over Lewy body dementie.

Onze hulplijn is elke dag van het jaar bereikbaar van 8.00 tot 20.00 uur Eastern Time op 516-218-2026 of 833-LBDLINE. U kunt ons ook bereiken via e-mail op norma@lbdny.org.

Veelgestelde vragen

Is Lewy body dementie erfelijk? Meestal niet. Hoewel het hebben van een familielid met LBD of de ziekte van Parkinson het risico iets verhoogt, hebben de meeste mensen met LBD geen familiegeschiedenis. Slechts een klein percentage van de gevallen is gekoppeld aan specifieke genetische varianten.

Kan Lewy body dementie worden voorkomen? Er is momenteel geen bewezen manier om LBD te voorkomen. Het behouden van een goede algehele hersengezondheid door middel van lichaamsbeweging, mentale activiteit en het beheersen van cardiovasculaire risicofactoren is redelijk, maar niet specifiek bewezen om deze ziekte te voorkomen.

Kan een virus of infectie Lewy body dementie veroorzaken? Sommige onderzoeken suggereren dat bepaalde infecties geassocieerd kunnen zijn met een verhoogd risico, maar er is geen specifiek virus of bacterie bewezen als oorzaak van LBD. Dit is een actief onderzoeksgebied.

Veroorzaakt hoofdletsel Lewy body dementie? Traumatisch hersenletsel is in verband gebracht met een verhoogd risico op verschillende vormen van dementie, maar een direct oorzakelijk verband met LBD is niet vastgesteld.

Waarom krijgen meer mannen LBD dan vrouwen? Onderzoekers weten het niet zeker. Mogelijke verklaringen zijn verschillen in blootstelling op het werk, hormonale factoren of genetische vatbaarheid, maar geen van deze is bevestigd.